Phân biệt mới về tạp chí "nội, ngoại"

12:09 11/01/2008
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Mỗi luận án phải có một bài báo đăng ở tạp chí uy tín nước ngoài. Điểm mới dự kiến áp dụng trong đào tạo tiến sĩ đang gây ra những ý kiến khác nhau. Dưới đây, TS giới thiệu bài viết của tác giả Nguyen Tran (Viện Vật lý, Viện Khoa học Công nghệ) với tựa đề "Phân loại, đánh giá bài báo khoa học: Cần chính xác và tinh tế".

Thế nào được gọi là bài báo quốc tế?

Gần đây, nhiều bài viết đề nghị lấy bài báo đăng trên Tạp chí quốc tế (gọi tắt là BBQT) làm tiêu chí để đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học (NCKH), và hơn nữa, làm điều kiện cần cho một luận án tiến sĩ. Khi đề nghị như vậy, hẳn là các tác giả đã đánh giá cao chất lượng khoa học của các BB loại này. Nhưng, một BB như thế nào được gọi là BBQT?

Theo tôi, hiện tại ở ta chưa có đáp án thống nhất cho câu hỏi này. Trong tất cả các văn bản, từ thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ, đến báo cáo ở các cơ sở nghiên cứu, "tập" các bài báo khoa học (BBKH) luôn được phân thành hai "tập con" không phủ nhau: bài báo trong nước (BBTN) và BBQT.

Cách phân loại này cho ta định nghĩa duy nhất như sau: BBQT là tất cả những BBKH được đăng ở bất kì tạp chí khoa học (TCKH) nào, trừ các TC xuất bản trong nước (Việt Nam). Định nghĩa này, rất tiếc lại không tương thích với tiêu chí về chất lượng KH cao hơn mà ta muốn dành cho các BBQT.

Thật vậy, tôi dám chắc rằng, chất lượng KH nói chung của các BB đăng trên "Tạp chí Toán học" xuất bản ở Việt Nam (dù là BBTN) không thấp hơn so với các BB đăng trên các tạp chí cùng chuyên ngành xuất bản ở nhiều nước khác như Lào hay Haiti (dù vẫn được gọi là BBQT).

Như vậy, cách phân chia BBKH thành QT và TN như các cơ quan quản lý KH đang sử dụng, thực ra là chưa chuẩn xác nếu muốn nói về chất lượng KH. Ngoài ra, cách phân chia mang tính địa lí này còn có thể dẫn đến một hậu quả không mong muốn: nó thúc đẩy mọi người tìm cách gửi bài đăng trên các TC nước ngoài, không quan trọng ở đâu, chất lượng ra sao, miễn là "tạp chí ngoại".

Điều đó không những không có lợi cho việc nâng cao vị thế KH nước nhà trên trường quốc tế, mà còn ảnh hưởng xấu đến các TCKH trong nước vì sẽ không có đủ bài để tồn tại và phát triển.

Để tương xứng với tiêu chí chất lượng KH cao, ta cần một định nghĩa khác cho BBQT. Đi tìm một định nghĩa mong muốn, trước hết, ta phải hiểu đúng ý nghĩa của chữ "quốc tế" được dùng ở đây. Nó hoàn toàn không liên quan gì đến biên giới địa lý, mà ngụ ý rằng, BBQT là BB đăng trên các TC có chất lượng khoa học tầm cỡ quốc tế, tức là các TC đựợc thừa nhận, đánh giá và quan tâm rộng rãi bởi các nhà nghiên cứu chuyên ngành trên phạm vi quốc tế (toàn thế giới).

Chưa có TCKH nào của nước ta được gọi là "quốc tế"

Làm thế nào để nhận biết các TC này? Ta cần dựa vào sự đánh giá khách quan của cộng đồng KH quốc tế. Trong nhiều nguồn dữ liệu thông tin KH khác nhau hiện có, theo tôi, đánh giá của Thomson Scientific (www.thomson.scientific/) là đáng tin cậy và được thừa nhận rộng rãi hơn cả. Tổ chức này thống kê, phân loại và đánh giá tất cả các TCKH "tầm cỡ quốc tế" với ý nghĩa là, các TC này được nhiều người làm KH trên thế giới biết đến và sử dụng.
Có thể khẳng định rằng, các TCKH nói chung được Thomson Scientific giới thiệu có chất lượng KH cao hơn các TC cùng chuyên ngành không được giới thiệu.

Từ đây, tôi mạnh dạn đưa ra một định nghĩa như sau: BBQT là các BB đăng trên các TCKH được giới thiệu ở Thomson Scientific. Những TC không được "ghi danh" ở đây, thì dù xuất bản ở đâu, đều có mặt bằng chất lượng thấp hơn, và ta có thể gọi chung là tạp chí địa phương, với ý nghĩa là các TC này chỉ được thừa nhận rộng rãi trong một địa phương (trường, viện hay quốc gia) nhất định nào đó.

Tóm lại, thay cho cách phân loại theo kiểu "hàng nội" và "hàng ngoại" đang được sử dụng, chúng tôi đề nghị phân các TCKH (cũng như BBKH) thành hai lớp: quốc tế (được giới thiệu trong Thomson Scientific) và địa phương (không được giới thiệu).

Cách phân loại này có những ưu điểm sau: (1) chuẩn xác về chất lượng KH (quốc tế cao hơn địa phương), (2) khách quan và phù hợp với phân loại chung của cộng đồng KH quốc tế (một khi đã "hội nhập" thì mọi sản phẩm, kể cả sản phẩm KH, cần được đánh giá theo chuẩn chất lượng quốc tế!), và quan trọng là, (3) luôn cập nhật và do đó có tính thời sự cao (Thomson Scientific thường xuyên cập nhật danh mục cũng như đánh giá chất lượng KH của các TC được giới thiệu).

Theo cách phân loại này, thì hiện tại chưa có TCKH nào của nước ta được gọi là "quốc tế". Nhưng, quan trọng là, rất, rất nhiều tạp chí "ngoại" cũng có cùng số phận như vậy! Và, quan trọng hơn nữa, đó chỉ là trạng thái "hiện tại", cánh cửa để trở thành TCQT luôn rộng mở cho bất kỳ TCKH nào, kể cả các TC xuất bản ở Việt Nam, nếu biết liên tục nâng cao chất lượng KH của mình.

Mọi người đều bình đẳng và được hoan nghênh trong cuộc chạy đua gây dựng "thương hiệu KH quốc tế" cho TC của mình, ngay trên đất nước mình!

Kì II: Chạy đua gây dựng "thương hiệu KH quốc tế" cho tạp chí

  • Nguyen Tran (IOP)

Việt Báo
contentlength: 7839
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Clip học sinh mầm non bị đánh liên tiếp khiến dân mạng phẫn nộ
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ GIáO DụC NÓNG NHẤT

Co giao vao khach san co quan he bat chinh voi nam sinh lop 10

Cô giáo vào khách sạn, có quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10

Vụ việc gây xôn xao dư luận khi cô giáo dạy Toán của trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã Lagi) thuộc tỉnh Bình Thuận có quan hệ bất..