Không phải “giữ” mà là “sử dụng” tài năng

09:16 22/07/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Khong phai �Sgiu� ma la �Ssu dung� tai nang 

Giờ luyện tập của đoàn học sinh Việt Nam dự thi IMO 2007.

Trong khi dư luận cả nước tập trung vào sự kiện đội tuyển bóng đá Việt Nam đã lọt vào tận tứ kết Asian Cup, trong khi mọi ánh mắt hướng về trận đấu Việt Nam- I-rắc ở Thái Lan tối qua 21-7, ít ai để ý kì thi Olympic Toán quốc tế lần thứ 48 (IMO-2007), lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, với sự tham gia của 96 quốc gia, gần 900 người, đang diễn ra (từ 19 đến 31-7).

 

Những điều ít biết về IMO

IMO-2007 do Bộ Giáo dục - Đào tạo (BGD-ĐT) phối hợp với Viện Toán học, Đại học Khoa học tự nhiên (KHTN - Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức. Các vấn đề chuyên môn (tuyển chọn đề thi, chấm thi) và công tác học sinh chủ yếu do Viện Toán học và  KHTN đảm nhiệm. Nhưng trong khi cả nước đang tập trung vào sự kiện đội tuyển bóng đá Việt Nam lần đầu lập kì tích lịch sử, lọt vào tận tứ kết Asian Cup, ít ai để ý đang có một sự kiện lớn như thế này của khoa học nước nhà. Trên các phương tiện thông tin đại chúng, vị trí của IMO- 2007 cũng khá mờ nhạt.

 

IMO lần thứ nhất được tổ chức tại Ru-ma-ni năm 1959 và chỉ có 7 nước khối XHCN tham dự. Sau đó, IMO được tổ chức thường niên, ngoại trừ năm 1980. Hiện tại, số quốc gia tham gia IMO đã lên tới hơn 90 nước với mục đích phát hiện và khuyến khích tài năng trẻ trên thế giới, thúc đẩy tình hữu nghị trong giới toán học, đồng thời tạo cơ hội giao lưu về đào tạo học sinh giỏi toán giữa các nước. Đây là cuộc tranh tài giữa các cá nhân nên thành tích của cá nhân cũng là thành tích chính thức của các đoàn. Tổng số điểm hay huy chương (HC) chỉ có tính chất tham khảo, song trên thực tế lại được dùng để xếp hạng các đoàn. Các thí sinh có thể tham dự IMO nhiều lần, miễn là chưa quá 20 tuổi và chưa “đặt chân” vào đại học hoặc cao đẳng nào. Do đó, có thí sinh đã dự thi ba, bốn lần, thậm chí năm lần, và đều giành được huy chương. Tuy nhiên, theo qui định của BGD-ĐT, chỉ học sinh lớp 11, 12 mới được tham dự song đến nay Việt Nam cũng đã có năm học sinh đạt hai HCV cho cả hai lần tham dự.

 

Các bài thi được lấy từ chương trình THPT, không đòi hỏi kiến thức Toán cao cấp. Các bài toán được đánh giá trên các mặt mức độ khó dễ, vẻ đẹp toán học và tính mới lạ. Nếu bài toán nào có nét tương tự với một bài toán đã biết rồi thì sẽ bị loại ngay.

 

Đến năm 2006, đã có 47 IMO được tổ chức. Theo truyền thống, nước chủ nhà lo mọi chi phí tổ chức, ngoại trừ vé đi về của đoàn tham dự. Đội Mỹ tham gia IMO 1994 là đội duy nhất giành chiến thắng tuyệt đối (tất cả thí sinh giành HCV với số điểm tối đa). Trung Quốc 8 lần có tất cả thí sinh tham gia đoạt HCV. IMO 1995 có nhiều thí sinh đạt điểm tuyệt đối nhất, 14 người, trong đó Việt Nam có Ngô Đắc Tuấn.

 

Việt Nam trên bảng vàng toán thế giới

Việt Nam tham gia IMO lần đầu năm 1974, đến nay đã có 30 lần tham dự, giành được tổng cộng 37 HCV, 75 HCB, 53 HCĐ, 23 lần lọt vào tốp 10. Đáng chú ý, tại IMO-1979, Lê Bá Khánh Trình đã đạt HCV với số điểm tuyệt đối, đồng thời giành thêm một giải đặc biệt về lời giải đẹp và độc đáo. Cũng kì này, đoàn Việt Nam giành 3 HCV, 3 HCB, xếp thứ ba sau Trung Quốc, Nga, thành tích ấn tượng nhất đến nay. Kì tích gần đây nhất, năm 2004, đoàn Việt Nam giành được 4 HCV, 2 HCB, xếp thứ tư, sau Trung Quốc, Mỹ, Nga, song đây lại là lần đầu tiên vượt mức 4 HCV một kì IMO.

 

- Đào tạo Toán học của nước ta có nền tảng rất vững và rất hiệu quả. Chính vì thế, đoàn Việt Nam luôn đạt được thành tích tương đối tốt tại các kì IMO và đã khẳng định được vị trí trên bảng vàng toán học thế giới. - GS. TSKH Ngô Việt Trung, Viện trưởng Viện Toán học, đánh giá.

 

Tuy nhiên, hai năm gần đây, thành tích của Việt Nam đã đi xuống. - Có thể do khâu tuyển chọn thí sinh chưa tốt, có thể tại học sinh không tập trung, cũng có thể do có những thay đổi không phù hợp. - Một GS cho hay.

 

Tài năng toán học giờ này đang ở đâu?

Đoạt giải IMO chưa phải là tiêu chí chuẩn để khẳng định tài năng toán học. Thông thường, để có thể khẳng định được bản thân, một nhà khoa học phải làm việc trong khoảng 10 năm sau tốt nghiệp đại học. Những người đạt giải IMO có thành đạt hay không thì câu trả lời phải chờ tới 15 năm.

 

- Đến giờ, hầu hết tài năng toán học từng đoạt HC IMO đang ở nước ngoài, và đây là điều đáng tiếc. - GS Ngô Việt Trung thông tin thêm.

 

Khá nhiều thí sinh Việt Nam đoạt giải IMO sau này rất thành đạt, như GS Vũ Kim Tuấn, HCB IMO-1978 chẳng hạn. Chỉ một năm sau khi tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Bê-la-rút, anh bảo vệ TS và hai năm sau trở thành TSKH khi mới 26 tuổi. Một thời gian ngắn làm việc tại Viện Toán học, hiện GS Vũ Kim Tuấn, chuyên gia về biến đổi tích phân, các hàm đặc biệt và Giải tích số,  là GS khoa Toán, Đại học Tổng hợp Tây Gioóc-giơ (Mỹ). Một trường hợp khác là GS Phạm Hữu Tiệp, HCB IMO-1979, bảo vệ luận án TS 10 năm sau, hiện là GS khoa Toán, Đại học Tổng hợp Flo-ri-da, chuyên nghiên cứu về nhóm hữu hạn, lí thuyết biểu diễn, nhóm đại số và đại số Lie, lưới nguyên và mã tuyến tính. Hoặc PGS Đàm Thanh Sơn, HCV IMO- 1984 khi mới 15 tuổi, tốt nghiệp đại học tổng hợp Mát-xcơ-va và bảo vệ TS tại đó. Từ năm 1995, PGS Sơn giảng dạy tại Viện Lí thuyết hạt nhân, đại học tổng hợp Oa-sinh-tơn Sít-tờ, Mỹ, nghiên cứu về đối ngẫu giữa lí thuyết trường và lí thuyết dây, từng công bố hơn 80 bài báo trên các tạp chí có uy tín.

 

Thành công nhất đến nay là GS Ngô Bảo Châu, học sinh Việt Nam đầu tiên đạt hai HCV năm 1988, 1989. Học tại đại học Bách khoa Pa-ri 2 năm, Ngô Bảo Châu đã thi đậu và chuyển sang trường đại học danh giá nhất nước Pháp: Ecole Normal Superieux. Anh bắt đầu làm việc với GS G. Laumon, người được phong Viện sĩ Pháp năm 2005, và bảo vệ TS năm 1997. Đầu năm 2004, Ngô Bảo Châu và Laumon tạo “một quả bom tấn” khi công bố kết quả đột phá về Bổ đề cơ bản, gây tiếng vang lớn trong giới toán học thế giới. Với kết quả này, cùng đồng sự, anh được giải thưởng Clay danh giá, được nhận làm GS đại học Tổng hợp Pa-ri 11. Đầu năm nay, anh lại gây xôn xao khi giải quyết hoàn toàn Bổ đề cơ bản. Với những thành công này, Ngô Bảo Châu được Học viện Nghiên cứu cấp cao Prin-xtơn, Mỹ, mời sang làm việc dài hạn.

 

Ngoài ra, còn rất nhiều thí sinh IMO thành danh khác, như: Phùng Hồ Hải, Hà Huy Tài, Ngô Đắc Tuấn... - Tất cả đều thành đạt khi cộng tác với các đồng nghiệp nước ngoài và có điều kiện làm việc ở nước ngoài. Do đó, muốn đào tạo được các nhà khoa học lớn cho đất nước, phải nhanh chóng có được một trường đại học đẳng cấp quốc tế. - Một chuyên gia khẳng định.

 

Tài năng toán học Việt Nam hầu hết đang làm việc ở nước ngoài là điều đáng tiếc nhưng còn đáng tiếc hơn nếu như họ không có cơ hội phát triển. Điều quan trọng không phải là “giữ chân” những “mầm non tài năng” mà là sử dụng, trọng dụng khi họ đã thành đạt.

 

Nguyên An

* Bài viết có sử dụng tư liệu của Lê Tuấn Hoa (Viện Toán học).

VietBao.vn
contentlength: 9638
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Nghi vấn cô giáo mầm non dán băng dính vào miệng, trói tay chân, dốc ngược bé gái 4 tuổi
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ GIáO DụC NÓNG NHẤT

Nu sinh bi lot do danh hoi dong da man tren lop o Hung Yen

Nữ sinh bị lột đồ, đánh hội đồng dã man trên lớp ở Hưng Yên

Liên quan việc 5 nữ sinh lớp 9 trường THCS Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên đánh liên tiếp vào người, đầu và lột đồ em N.T.H.Y,..

Co giao vao khach san co quan he bat chinh voi nam sinh lop 10

Cô giáo vào khách sạn, có quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10

Vụ việc gây xôn xao dư luận khi cô giáo dạy Toán của trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã Lagi) thuộc tỉnh Bình Thuận có quan hệ bất..