Không có người trẻ để công nhận giáo sư?

06:03 15/10/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Khong co nguoi tre de cong nhan giao su
TS Nguyễn Hữu Đức (hiệu phó Trường ĐH Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội) vừa được công nhận chức danh giáo sư trước thời hạn và là người trẻ nhất trong đợt công nhận năm 2004 này (46 tuổi) - Ảnh: Việt Dũng

Đợt công nhận chức danh GS, PGS năm 2004 này là đợt thứ tư thực hiện theo qui định chuyển GS, PGS từ học hàm sang chức danh. Nhưng tại sao GS, PGS vẫn chỉ “hữu danh vô thực”?

Mặt khác, có nên đặt ra qui định tước bỏ chức danh đối với những người không còn đủ điều kiện, tại sao VN chưa có thế hệ các GS, PGS tuổi dưới 40, khi nào VN sẽ chuyển việc công nhận, bổ nhiệm GS, PGS về các trường ĐH...?

GS.TSKH ĐỖ Trần Cát, tổng thư ký Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước (HĐCDGSNN), nói:

- Trước đây chúng ta dùng từ “phong” như đối với một danh hiệu, GS, PGS được gọi là “học hàm”. Quan niệm đó không đúng.

Kể từ khi nghị định 20 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật giáo dục được ban hành đã có sự thay đổi quan trọng, coi đó là chức danh của nhà giáo được bổ nhiệm (tức là bổ nhiệm vào chức vụ GS hay PGS).

Ở hầu hết các nước, việc bổ nhiệm GS được giao cho các trường ĐH. Ta vẫn giữ hội đồng cấp quốc gia với một số lý do, trong đó lý do quan trọng nhất là các trường ĐH không đồng đều về trình độ nên cần có một hội đồng chung để quyết định những người đủ điều kiện tối thiểu có thể được bổ nhiệm làm GS, PGS.

Nhưng đáng lẽ với cách làm ấy vẫn phải có hai công đoạn tách bạch: công nhận những người đủ điều kiện và bổ nhiệm GS, PGS. Nhưng hiện nay cách làm của ta là công nhận ngay chức danh.

* Thưa GS, vậy cách làm này đã đến lúc cần phải thay đổi, trả lại việc bổ nhiệm vào chức danh GS, PGS về cho các cơ sở đào tạo ĐH, sau ĐH chưa?

- Giao việc bổ nhiệm các chức danh GS, PGS cho các cơ sở đào tạo thay vì Bộ GD-ĐT và Bộ Nội vụ bổ nhiệm như hiện nay là một quan điểm đã được nhiều ý kiến đề xuất và ủng hộ.

Theo quan điểm của tôi, việc thay đổi này là phù hợp với tinh thần tăng quyền tự chủ cho cơ sở đào tạo. Nhưng, tất nhiên, cơ sở đào tạo chỉ được bổ nhiệm những người đã được HĐCDGSNN công nhận là đủ tiêu chuẩn. Muốn thế một số nội dung trong nghị định 20 cần được sửa lại cho phù hợp, rõ ràng.

Thứ nhất, nên định nghĩa lại thủ tục bổ nhiệm chức danh GS, PGS gồm việc xét công nhận đủ tiêu chuẩn (do HĐCDGSNN đảm nhiệm) và việc bổ nhiệm vào ngạch GS, PGS (các cơ sở đào tạo thực hiện).

Thứ hai, nên giao cho HĐCDGSNN thêm vào nhiệm vụ thẩm định học vị tiến sĩ với các lý do: chất lượng GS, PGS phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng tiến sĩ nhưng hiện nay chất lượng tiến sĩ đang rất thấp, ở mức báo động.

Sắp tới, trong Luật giáo dục bổ sung, sửa đổi, quyền cấp bằng tiến sĩ cũng được giao về cho cơ sở đào tạo. Hiện ban thư ký HĐCDGSNN đã tập hợp các kiến nghị và sẽ đưa các đề xuất này ra thảo luận vào một cuộc hội thảo trong tháng mười một tới để sau đó trình Chính phủ.

* Nhưng nói GS, PGS chỉ là cái danh cũng không phải quá lời vì hiện nay những người được công nhận ngoài qui định về tiền lương, hầu như chưa có quyền lợi gì đáng kể?

- Đúng là hiện nay chưa có những qui định cụ thể về quyền lợi của GS, PGS, ngoài qui định về thang bảng lương riêng. Thật ra được là GS vẫn chỉ có cái danh, hữu danh vô thực.

Do chưa có qui định cụ thể chung để áp dụng thống nhất nên chế độ đãi ngộ, điều kiện vật chất, điều kiện nghiên cứu, giảng dạy còn tùy thuộc khả năng, sự quan tâm của từng đơn vị.

Đồng thời cũng chưa có cả qui định về quyền hạn, nghĩa vụ của người có chức danh GS, PGS. Trong đó, quyền hạn là một vấn đề cực kỳ quan trọng với một GS, PGS trong giảng dạy và nghiên cứu, có lẽ còn quan trọng hơn cả quyền lợi vật chất cụ thể.

Theo tôi, những qui định này là rất cần thiết. Vì vậy trong lần lấy ý kiến sửa đổi sắp tới, chúng tôi đã đề nghị nên có thêm hẳn một chương về nhiệm vụ, quyền hạn của GS, PGS.

Trong số hơn 1.100 GS và hơn 5.000 lượt PGS đã được công nhận chức danh từ năm 1980 đến nay, hiện chỉ còn 431 GS và 1.947 PGS đang làm việc trong biên chế công chức nhà nước. Nếu trừ đi số GS, PGS thuộc biên chế các cơ quan nghiên cứu khoa học, cơ quan hành chính, quản lý thì số đã được công nhận hiện thuộc biên chế giảng dạy còn ít hơn nhiều.

* Thưa GS, vừa qua có một vài vụ tiêu cực ở các trường ĐH liên quan đến các nhà giáo, cán bộ quản lý là GS, PGS. Có qui định nào về việc tước bỏ chức danh GS, PGS khi người có chức danh này mắc sai phạm?

- Về lý thuyết, nghị định 20 không qui định các chức danh GS, PGS là được công nhận suốt đời, nhưng trên thực tế rất khó tước bỏ do một số qui định của chính nghị định này.

Một vấn đề đã được nhiều ý kiến bàn luận là “có cần phải qui định rõ và chặt chẽ hơn vấn đề tước bỏ các chức danh GS, PGS để nâng cao chất lượng của các chức danh này không?”.

Để có thể thực thi việc tước bỏ chức danh, một số qui định trong nghị định 20 cần phải được sửa lại để trên thực tế có thể tiến hành tước bỏ những trường hợp không thể tiếp tục chấp nhận là GS hoặc PGS.

* Hiện tuổi đời bình quân của các GS, PGS mới được công nhận vẫn khá cao (nhiều người được công nhận khi đã trên dưới 65 tuổi). Phải chăng các tiêu chuẩn xét công nhận hiện nay chưa tạo cơ hội cho những cán bộ giảng dạy trẻ?

- Không trẻ hóa được nhanh không phải vì cơ chế hay vì tiêu chuẩn quá chặt, quá cao mà vì ta không có người trẻ để xét. Đây là hậu quả của một thời gian dài trong suốt những năm cuối thập niên 1980 và 1990, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu đã không quan tâm, thiếu các điều kiện để đầu tư đào tạo các lớp kế cận.

Đồng thời về mặt vĩ mô, có thể nói cho đến nay chúng ta chưa có chính sách, chế độ đãi ngộ đúng mức đối với nhà khoa học nói chung và khoa học trẻ nói riêng để giữ chân những người giỏi làm việc trong lĩnh vực giảng dạy và nghiên cứu, hoặc thu hút người giỏi đi học nước ngoài về làm việc.

Vì vậy, nguồn để xét trong nước hầu hết là các thế hệ được đào tạo từ lâu, đã khá lớn tuổi. Khoảng hẫng hụt này sẽ còn kéo dài một số năm nữa.

Nếu ta không kịp thời có những chính sách đãi ngộ xứng đáng, khuyến khích các giảng viên, nhà khoa học trẻ, sẽ khó lòng có một thế hệ GS, PGS trên dưới 40 tuổi.

THANH HÀ thực hiện

Việt Báo
contentlength: 9750
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Cô giáo bắt các bạn học sinh nữ nhổ nước bọt vào mặt bạn nam cùng lớp vì tội nghịch ngợm
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ GIáO DụC NÓNG NHẤT

Nu sinh bi lot do danh hoi dong da man tren lop o Hung Yen

Nữ sinh bị lột đồ, đánh hội đồng dã man trên lớp ở Hưng Yên

Liên quan việc 5 nữ sinh lớp 9 trường THCS Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên đánh liên tiếp vào người, đầu và lột đồ em N.T.H.Y,..

Co giao vao khach san co quan he bat chinh voi nam sinh lop 10

Cô giáo vào khách sạn, có quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10

Vụ việc gây xôn xao dư luận khi cô giáo dạy Toán của trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã Lagi) thuộc tỉnh Bình Thuận có quan hệ bất..