Cơ sở vật chất đại học thiếu và nghèo: lên đến 30 sinh viên/giảng viên; mức chi thường xuyên cho một sinh viên ngày càng giảm, chỉ bằng 30% định mức ngân sách. Năng lực và trình độ quản lý đại học ở cấp trường và cấp vĩ mô còn nhiều bất cập. Đó là những nội dung khái quát về tình hình phát triển giáo dục đại học (GDĐH) Việt Nam, được GS.TS Bành Tiến Long, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT trao đổi với phóng viên vừa qua.

  • Tăng số lượng có song hành với chất lượng?

- Thưa thứ trưởng, điểm nào được ông xem là ấn tượng nhất của giáo dục đại học Việt Nam trong những năm qua?

- Đó là sĩ số sinh viên đã tăng rất nhanh. Từ lúc chỉ có 127.312 SV năm 1986-1987, đến năm học 2002-2003 cả nước đã có 1.020.667 SV. Và tất nhiên, sĩ số SV sẽ còn phải tiếp tục tăng thêm nhiều hơn nữa để cung cấp nguồn nhân lực khoa học công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển nền kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước.

- Ông vui mừng hay âu lo trước việc gia tăng sĩ số SV nhanh đến như vậy?

- Có lẽ cả hai. Mừng vì sự phát triển của giáo dục ĐH. Nhưng cạnh đó, chính việc tăng qui mô một cách không đồng bộ cùng với các điều kiện đảm bảo chất lượng và hệ thống giáo dục chưa hoàn chỉnh thời gian qua đã làm: Mất cân đối giữa đào tạo ĐH-CĐ với các hình thức đào tạo khác, giai đoạn 1990-1999 qui mô SV ĐH tăng 6,4 lần, trong khi khối trung học chuyên nghiệp chỉ tăng 1,4 lần; cơ sở vật chất vốn dĩ đã thiếu và nghèo nàn, nay càng trầm trọng hơn; đội ngũ giảng viên lên đến 30 SV/GV, tỷ lệ chuẩn của thế giới là 8/1; và dĩ nhiên, mức chi thường xuyên cho 1 SV trên thực tế ngày càng giảm và chỉ bằng 30% định mức ngân sách.

- Mâu thuẫn giữa việc tăng qui mô và đảm bảo chất lượng, phải chăng đã đưa đến hệ quả: chất lượng đào tạo đại học có vấn đề?

- Vâng, mặc dù đã đạt được những thành tựu đáng kể nhưng để hội nhập với GD ĐH quốc tế, chúng ta còn rất nhiều việc phải làm, đặc biệt là chất lượng đào tạo, phải tích cực nhiều hơn nữa và phải làm một quyết tâm cao.

  • Hệ thống giáo dục bất cập - hệ quả của công tác quản lý kém?

- Thưa thứ trưởng, hệ thống giáo dục đại học của chúng ta hiện nay đã đủ sức hội nhập quốc tế?

- Mô hình và hệ thống GD ĐH VN chưa đạt tiêu chuẩn hội nhập quốc tế. Thực ra thì mô hình GD đại học của nước ta trước đây đã thiết kế theo mô hình của các nước Liên Xô và Đông Âu trước đây, nhưng mô hình GD ĐH của các nước đó cũng đã thay đổi rồi.

- Còn chương trình và nội dung đào tạo?

- Phần lớn chương trình và nội dung tuy có thay đổi nhưng vẫn chậm, không cập nhật kịp thời sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ. Phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá được sử dụng phần lớn là cổ điển.

- Một vấn đề đang là thời sự nhất hiện nay: tuyển sinh đại học-cao đẳng. Ông hài lòng về công tác này?

- Công tác tuyển sinh mấy năm vừa qua tuy có một số cải tiến và đạt được một số tiến bộ nhưng còn nhiều bất cập. Vì vậy Bộ đang hoàn thiện đề án cải tiến công tác tuyển sinh ĐH- CĐ 2006-2010 .

- Rất cám ơn sự thẳng thắn của thứ trưởng. Và phải chăng, nguyên nhân của mọi nguyên nhân trên thuộc về “công tác quản lý”?

- Năng lực và trình độ quản lý giáo dục đại học ở cấp trường và cấp vĩ mô có nhiều bất cập; chưa đáp ứng được những đòi hỏi và những thay đổi trong quá trình chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế; chưa xây dựng được một cơ chế vận hành GD ĐH hợp lý, khai thác tối đa khả năng xã hội hóa, nâng cao tính chủ động của nhà trường trong tạo nguồn thu và đảm bảo giám sát của quản lý và điều tiết vĩ mô của bộ và các cơ quan Chính phủ.

  • Điều gì cản trở các trường đại học phát triển?

- Khi nói đến hội nhập quốc tế, yêu cầu đầu tiên thường được đề cập tới, đó là: đổi mới mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục. đây là chuyện “ai cũng biết”! Thế nhưng GD ĐH của chúng ta sao cứ mãi loay hoay!? Thưa thứ trưởng, chúng tôi muốn được biết quan điểm hành động của ông?

- Các cơ sở GDĐH Việt Nam cần phải được khuyến khích việc đổi mới mạnh mẽ chương trình theo hướng đa dạng hóa, chuẩn hóa, hiện đại hóa để mau chóng tiếp thu có chọn lọc chương trình đào tạo của các nước phát triển về KH tự nhiên, kỹ thuật, công nghệ phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước. Cần thiết phải xây dựng chương trình khung, đảm bảo tính liên thông và học chế tín chỉ, đổi mới phương pháp dạy và học, phương pháp đánh giá kết quả học tập, đổi mới thi tuyển sinh, xây dựng hệ thống kiểm định và đảm bảo chất lượng.

- Những năm gần đây, các trường đại học cũng đã có dấu hiệu chuyển động theo hướng ông vừa đề cập tới, nhưng vì sao quá chậm chạp? Điều gì đang ngáng trở sức vươn tới của các đại học? Cơ chế, chính sách hay tư duy?

- Có cả 3 phạm trù đó và còn các nguyên nhân khác nữa, ví dụ: khó khăn trong công tác tổ chức và chỉ đạo thực hiện; nhiều bất cập đổ dồn cùng một lúc trong khi đó nguồn lực và cả năng lực quản lý cũng rất bị hạn chế.

- Việc giao quyền tự chủ cho các trường và một cơ chế giám sát đảm bảo chất lượng đại học, chúng tôi đã được nghe lãnh đạo bộ đề cập tới trong rất nhiều cuộc họp. Song, trong hành động thực tiễn, hình như Bộ chưa muốn?

- Không hoàn toàn như vậy. Vượt qua được những cản trở của quán tính, của thói quen cũ là một thách thức, nhưng thách thức lại bị hạn chế bởi các yếu tố: nhận thức, sự thẳng thắn phát ngôn và hành động thực tiễn, mà hành động thực tiễn đóng vai trò quyết định nhất. Lãnh đạo Bộ rất muốn trao quyền tự chủ cho các trường nhưng các đơn vị ở Bộ và ở cơ sở khi triển khai thực hiện thì còn lúng túng, ngay cả cơ chế giám sát đảm bảo chất lượng như thế nào cũng chưa được rõ ràng.

Gần đây, sau Hội thảo “Đổi mới GD ĐH Việt Nam- Hội nhập và thách thức” Bộ trưởng đã giao cho các vụ triển khai ngay vấn đề phân cấp mạnh mẽ đối với các đại học vùng, sau đó là các trường đại học trọng điểm và các cơ sở giáo dục đại học khác. Bước đầu sự khởi động khá nhanh và thuận lợi.

- Xin cám ơn thứ trưởng.

Mai Lan (SGGP)

VietBao.vn
contentlength: 8377
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

VẤN ĐỀ GIáO DụC NÓNG NHẤT

Nu sinh bi lot do danh hoi dong da man tren lop o Hung Yen

Nữ sinh bị lột đồ, đánh hội đồng dã man trên lớp ở Hưng Yên

Liên quan việc 5 nữ sinh lớp 9 trường THCS Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên đánh liên tiếp vào người, đầu và lột đồ em N.T.H.Y,..

Co giao vao khach san co quan he bat chinh voi nam sinh lop 10

Cô giáo vào khách sạn, có quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10

Vụ việc gây xôn xao dư luận khi cô giáo dạy Toán của trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã Lagi) thuộc tỉnh Bình Thuận có quan hệ bất..