Công nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư: lại chuyện "danh" và "thực"

15:05 09/11/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Cong nhan chuc danh giao su, pho giao su: lai chuyen "danh" va "thuc" 

Các GS đợt xét phong năm 2006. Ảnh: H.L

Sáng nay (9/11), tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã diễn ra Lễ công nhận chức danh đợt 1 - năm 2006 cho 44 giáo sư. Theo đánh giá, việc công nhận các chức danh GS, PGS ở Việt Nam đơn giản vẫn chỉ để "ghi danh" quá trình cống hiến của họ.

Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để "danh" của họ sẽ gắn với "thực" - là trách nhiệm mà đội ngũ này sẽ phải đảm nhiệm sau khi được công nhận. GS.TSKH Đỗ Trần Cát - Tổng thư ký Hội đồng chức danh GS Nhà nước (HĐCDGSNN) đã có cuộc trao đổi với chúng tôi về vấn đề này

"Danh" chưa gắn với ...việc

Có những số liệu thống kê khiến nhiều người...giật mình: đó là tính đến tháng 11/2006, 80% số GS Việt Nam có tuổi trên 60 và chỉ 50% số này hiện đang công tác. Thực tế có đúng như vậy?

Đúng là có tới 80% GS Việt Nam có tuổi trên 60 và chưa đến 50% số này đang làm việc. Sau khi công nhận, HĐCDGSNN không quản lý được các GS nên có thể đây là số liệu không đầy đủ

Đó có phải là sự lãng phí lớn không vì trong khi các nước công nhận chức danh này để làm việc thì Việt Nam công nhận để .."ghi danh"?

Thực tế là đến thời điểm này, Việt Nam mới chỉ công nhận về "danh" - ghi nhận cống hiến của người đó chứ không phải công nhận để giao việc. Trong tương lai, GS, PGS phải gắn với công việc. Ở Việt Nam, vấn đề bổ nhiệm gắn chức với danh giằng co lâu rồi nhưng vẫn chưa làm được

Số GS, PGS không trực tiếp giảng dạy hoặc nghiên cứu có nhiều không thưa GS?

Những năm trước, tỷ lệ GS, PGS không trực tiếp làm công việc nghiên cứu, giảng dạy nhiều. Nhưng 5 năm trở lại đây, tỷ lệ này có thay đổi, số GS, PGS ở các trường ĐH, Học viện tăng nhiều. Cụ thể, số dạy ở trường ĐH là 60 - 70%, Viện khoảng 20% (làm khoa học, dạy sau ĐH), số làm quản lý, sản xuất chiếm không đến 10% (từ 6- 7%). Tiêu chuẩn đặt ra ngày càng chặt chẽ như quy định về thâm niên giảng dạy, viết sách, hướng dẫn nghiên cứu sinh...khiến cho số không họat động trong lĩnh vực giảng dạy, nghiên cứu bị loại ra vì không đủ tiêu chuẩn ngay từ đầu - đây cũng là cách để dần hướng tới việc GS, PGS phải là những người trực tiếp tham gia giảng dạy

Nhưng thực tế, để được công nhận chức danh GS, PGS nhiều người dù không giảng dạy vẫn có thể "xin" được cho đủ tiêu chuẩn, GĐCDGSNN có biết hiện tượng hồ sơ "ảo" này không?

Năm nay, có 44 người được công nhận chức danh GS trên tổng số 109 hồ sơ đăng ký và trong số 715 hồ sơ đăng ký xét chức danh PGS có 411 người được công nhận. GS trẻ nhất là Châu Văn Minh, sinh năm 1961, chuyên ngành Hóa học, Viện Hóa học các hợp chất thiên nhiên, Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam và người nhiều tuổi nhất là GS Phạm Minh Thế, sinh năm 1935 công tác tại Bệnh viện TW Huế

Không loại trừ là có người thiếu giờ dạy đi xin, vì HĐCDGSNN có nhận được đơn tố cáo. Nhưng những đơn này chỉ nói chung chung, trong khi đó hồ sơ có đầy đủ xác nhận cần thiết của các đơn vị chức năng. Nếu tiến hành thẩm định một cách thực sự có thể cũng phát hiện ra trường hợp này, trường hợp kia. Nhưng kiểm tra xem việc làm của hiệu trưởng đúng hay sai lại thuộc thẩm quyền của người bổ nhiệm hiệu trưởng chứ không phải việc của GĐCDGSNN

Muốn đặc cách cũng không dễ

Ở Việt Nam, GS được công nhận ở độ tuổi 40 - 42 là trẻ, nhưng với thế giới thì tuổi này đã là...già, ông nghĩ sao về chuyện này?

Chúng ta có khoảng 20% GS dưới 60 tuổi- đó là một bước tiến vì có thể nói trong một thời gian rất dài chúng ta không tuyển giảng viên ĐH. Hầu hết những người được tuyển vào các trường ĐH là vào những năm 60 của thế kỷ trước, đa phần sinh trước năm 50-  đội ngũ này đều trên 60 tuổi. Hiện tại, tỷ lệ giảng viên trẻ chiếm trên 50% nhưng cách đây 5 năm tỷ lệ này chỉ đạt khoảng 20 - 25%. Vài ba năm nữa, khi thế hệ già nghỉ hưu hết thì đội ngũ này sẽ chiếm tới 80%. Nếu được công nhận GS ở tuổi 40 với Việt Nam đúng là rất trẻ, chúng ta đang cố gắng để có những GS ở tuổi 50. Với các nước phát triển thì GS cũng phải 40 tuổi, những người trở thành GS ở tuổi dưới 40 phải rất giỏi - nhưng không nhiều

Với Việt Nam có nghĩ đến việc sẽ có chế độ xét đặc cách cho những người thực sự giỏi, để có được những GS trẻ?

Việt Nam cũng sẽ tiến tới việc này. Năm 2005 đã xét đặc cách cho Ngô Bảo Châu, năm nay cũng đề nghị một người trên 50 tuổi, rất giỏi là cán bộ Viện Vật lý Điện tử nhưng không được vì thiếu điểm về sách?

Nếu dùng đến đặc cách, sao vẫn phải "áp" theo những quy định thông thường?

Cái khó là xác định thế nào là giỏi? Trường hợp Ngô Bảo Châu được giải thưởng quốc tế nên khong ai thắc mắc nhưng có một số trường hợp khác, đôi khi chỉ anh em trong ngành biết, do đó phải có quy định cụ thể với những trường hợp đặc biệt. Nhưng rất khó vì không thể đưa quy định này vào văn bản chung được. Ở các nước, tiếng nói của những chuyên gia giỏi, có uy tín về một lĩnh vực nào đó rất có trọng lượng - mọi người tin tưởng tuyệt đối vào họ. Nhưng Việt Nam thì chưa có được những người như vậy. Đây cũng là lý do tại sao Việt Nam chưa có những GS trẻ

Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, công nhận ở tuổi nào không quan trọng bằng việc đội ngũ GS, PGS làm được gì?

Đúng thế, tuổi chỉ để xem thời gian làm việc dài hay ngắn. Quan trọng là kết quả thực tế - "danh" gắn với "thực" là đây

Sẽ có những quy định mới

Quy trình công nhận chức danh GS, PGS ở Việt Nam được áp dụng đã gần 30 năm nay có cần thay đổi cho phù hợp với thế giới?

Có thể sắp tới Việt Nam yêu cầu cao hơn vì hiện tại so với các nước phát triển yêu cầu của mình còn thấp. GĐCDGSNN đã đã trình Thủ tướng một văn bản mới, nếu được duyệt sẽ thực hiện từ năm 2007. Trong đó, có một số điểm mới, không có chuyện "phong" GS, PGS nữa mà sẽ là bổ nhiệm, sau khi bổ nhiệm mới được là GS, PGS. Trước mắt, muốn được bổ nhiệm vẫn phải qua GĐCDGSNN để đảm bảo được mặt bằng chất lượng, khi các trường mạnh lên, đủ khả năng thì sẽ phải chịu trách nhiệm việc này

Vấn đề chế độ, chính sách cho đội ngũ này có thay đổi không thưa GS?

Một số vấn đề liên quan đến chế độ, chính sách cho GS, PGS chỉ có Chính phủ mới quyết định được. Nhiều ý kiến đồng tình với việc phải có thang lượng riêng cho GS, PGS vì đã bổ người ta vào một việc nào đó trong hệ thống sự nghiệp thì phải có lượng. Mỗi trường làm việc, chỗ ở..cho GS, PGS cũng đề cập đến nhưng giải quyết được những vấn đề này không đơn giản

Xin cảm ơn GS!

Ngọc Lê

VietBao.vn
contentlength: 9072
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Cô giáo chửi học viên là "óc lợn" tiếp tục livestream xưng "mày - tao", tuyên bố "tự hào vì được nộp phạt"
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ GIáO DụC NÓNG NHẤT

Nu sinh bi lot do danh hoi dong da man tren lop o Hung Yen

Nữ sinh bị lột đồ, đánh hội đồng dã man trên lớp ở Hưng Yên

Liên quan việc 5 nữ sinh lớp 9 trường THCS Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên đánh liên tiếp vào người, đầu và lột đồ em N.T.H.Y,..

Co giao vao khach san co quan he bat chinh voi nam sinh lop 10

Cô giáo vào khách sạn, có quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10

Vụ việc gây xôn xao dư luận khi cô giáo dạy Toán của trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã Lagi) thuộc tỉnh Bình Thuận có quan hệ bất..