Béo phì và bệnh tim mạch

08:33 05/05/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Trong một nghiên cứu gần đây trên 100.000 phụ nữ tuổi từ 30 đến 55, nguy cơ mắc tim mạch ở nhóm béo nhất so với nhóm có cân nặng thấp nhất cao gấp ba lần. Béo phì ở các mức độ khác nhau đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đó là nhận định đã được chứng minh qua nhiều công trình nghiên cứu khoa học.

 

Một người càng béo phì thì càng nhiều khả năng xuất hiện các yếu tố tiền đề cho xơ vữa động mạch như tăng huyết áp, đái tháo đường và nguy cơ mắc bệnh tim mạch càng cao. Những người béo phì (cân nặng lớn hơn 30% so với con số lý tưởng) rất có khả năng mắc bệnh tim mạch ngay cả khi họ không mang một yếu tố nguy cơ nào khác.

 

Theo các chuyên gia, kiểu béo của người béo phì đáng quan tâm hơn việc cân nặng của họ là bao nhiêu. Để đánh giá về mức độ “béo” của cơ thể người, các chuyên gia y tế dựa trên chỉ số BMI (tỉ lệ giữa cân nặng và chiều cao bình phương (kg/m2). Nếu tỉ lệ này nằm trong giới hạn 20 - 25% là người khỏe mạnh, có cân nặng phù hợp, còn trên 25% là thừa cân và trên 30% là béo phì. Những người có lượng mỡ thường tập trung nhiều quanh eo lưng, tạo nên dáng người “quả táo tàu” được gọi là béo phần trên hay béo kiểu dáng đàn ông;  mỡ tập trung ở phần mông- tạo nên vóc người “hình quả lê” được gọi là béo phần thấp hay béo kiểu dáng đàn bà. Vì vậy, ngoài việc theo dõi chỉ số BMI cũng cần theo dõi thêm chỉ số giữa vòng bụng/vòng mông, nếu chỉ số này vượt quá 0,9 (ở nam giới) và 0,8 (ở nữ giới) thì các nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, rối loạn dạ dày, đường ruột, sỏi mật… đều tăng rõ rệt. Các nhà khoa học khuyến cáo, nam giới không nên để vòng bụng vượt quá mức 90% vòng mông, còn đối với phụ nữ cần cố gắng duy trì con số này dưới 80%. Bởi vì, béo phì ở bụng không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh, mà nó còn liên quan chặt chẽ với các yếu tố nguy cơ tim mạch khác như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, giảm dung nạp đường và đái tháo đường.

 

Trong các yếu tố nguy cơ gây bệnh, tăng huyết áp (THA) là yếu tố nguy cơ tim mạch thường gặp nhất và cũng là yếu tố nguy cơ được nghiên cứu đầy đủ nhất. Tại Việt Nam hiện nay ước tính có trên 20% người lớn bị THA. Rất nhiều nghiên cứu cho thấy, điều trị thành công tăng huyết áp làm giảm rõ rệt các nguy cơ mắc bệnh tim. Hiện tại, có rất nhiều thuốc hạ huyết áp tốt, dễ dàng dung nạp và dùng được lâu dài. Cho dù kết quả điều trị tăng huyết áp chủ yếu phụ thuộc vào việc dùng thuốc nhưng các yếu tố khác như giảm cân nặng, hạn chế muối cũng góp phần đáng kể để làm giảm huyết áp. Tăng hàm lượng các chất mỡ trong máu (cholesterol và triglycerid) cũng là một trong những yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch. Nồng độ cholestrol toàn thân trong máu là yếu tố dự báo mạnh về nguy cơ mắc bệnh mạch vành và đột qụy. Nồng độ cholestrol toàn thân trong máu dưới 20 mg/dl (200mg/100ml máu) là bình thường; từ 200-239 mg/dl là giới hạn cao. Khi con số này vượt quá 240mg/dl sẽ đồng nghĩa với nguy cơ đột qụy tim mạch cao gấp 2 lần so với mức dưới 200 mg/dl. Vì thế, chế độ ăn ít mỡ bão hòa và cholesterol có thể làm giảm lượng cholesterol trong máu xuống khoảng 5%. Nguy cơ mắc bệnh mạch vành giảm 2% mỗi khi nồng độ cholesterol toàn phần trong máu giảm xuống 1%. Đái tháo đường và kháng insulin cũng là những nguy cơ dẫn đến bệnh tim mạch. Những người mắc bệnh đái tháo đường, đặc biệt là đái tháo đường xuất hiện sau 40 tuổi (gọi là type II) có tỉ lệ mắc mới bệnh mạch vành và đột quỵ cao hơn người bình thường. Ngay cả khi lượng đường trong máu chỉ mới tăng nhẹ thì nguy cơ mắc bệnh tim mạch cũng cao hơn. Những người đái tháo đường type II thường có nồng độ insulin trong máu cao. Insulin là một loại hormon do tủy sản xuất, có vai trò chủ yếu trong quá trình điều hòa lượng đường trong máu bằng cách tham gia quá trình vận chuyển đường vào các tế bào của cơ thể. Vì một lí do nào đó, insulin bị giảm tác dụng nên cần có một lượng lớn hơn để thực hiện vai trò sinh lý. Người ta gọi đây là tình trạng kháng insulin. Insulin tăng cao trong máu có thể gây tăng huyết áp và tăng lắng đọng cholesterol vào mảng vữa xơ động mạch. Hậu quả là thúc đẩy quá trình xơ vữa và các biến chứng của nó. Do đó, giảm cân nặng và tập luyện thể thao đều đặn có khả năng thúc đẩy quá trình sử dụng đường và giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm lại sự xuất hiện của bệnh đái tháo đường. Hút thuốc lá cũng là một yếu tố chủ yếu góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đột qụy, bệnh mạch máu ngoại vi cho dù những người hút thuốc thường gầy và có huyết áp thấp hơn những người không hút thuốc. Có khoảng 30-40% trong số khoảng 500.000 trường hợp chết vì bệnh mạch vành hàng năm có nguyên nhân từ thuốc lá. Nguy cơ đột tử cao hơn người bình thường 10 lần ở nam và 5 lần ở nữ giới có hút thuốc. Nguy cơ mắc bệnh sẽ giảm ngay sau khi người hút thuốc, kể cả hút nhiều và lâu năm từ bỏ thuốc lá. Mức độ nguy cơ của họ dần dần sẽ tương đương với người chưa bao giờ hút thuốc lá.

 

Vân Anh

VietBao.vn
contentlength: 6693
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Những cách siêu dễ giúp nhà cửa mát mẻ hơn trong ngày nắng nóng
00:00 / --:--

TIN Đời Sống-Gia Đình NỔI BẬT

Vợ vô sinh chết lặng khi biết sự thật chồng giấu giếm bấy lâu

Anh bảo tình yêu của anh là tôi, người anh muốn chung sống suốt đời là tôi, còn cô gái kia chỉ là "giải pháp tình thế" vì tôi vô sinh. Anh khẩn cầu tôi đồng ý đón đứa trẻ về nhà nuôi dưỡng...