Lợi nhuận đang che mắt nhiều nhà sản xuất

22:49 04/11/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hoá là câu chuyện cấp thiết khi gần đây liên tiếp xảy ra các vụ liên quan đến chất lượng, làm người tiêu dùng hoang mang. TS. Mai Anh, thành viên Ủy ban KHCN & Môi trường của QH, trao đổi về các vấn đề liên quan đến Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hoá.

Loi nhuan dang che mat nhieu nha san xuat
TS. Mai Anh: "Với tình trạng bây giờ, nếu nhìn thấy cái gì độc mà đều kiêng thì chúng ta chẳng ăn được cái gì cả". Ảnh PV.

Cái gì cũng độc, nếu kiêng thì nhịn đói

Ông nhận xét thế nào về việc quản lý chất lượng hàng hoá thời gian qua, đặc biệt là gần đây đã xảy ra hàng loạt vụ việc liên quan đến chất lượng sản phẩm như rau có thuốc bảo vệ thực vật, các DN nhập nhằng sữa bột - sữa tươi, thuốc tân dược giả...?

Thời gian qua năng lực sản xuất trong nước tăng lên, chúng ta có rất nhiều hàng hoá tốt và chất lượng cao cho người tiêu dùng, kể cả hàng hoá cao cấp. Song, rõ ràng là trong cả một quá trình, khi sản xuất phát triển lên, càng có hàng hoá cao cấp, tín nhiệm, người dân càng ưa chuộng nhiều và lúc đó, càng có nhiều người làm hàng giả. Đó là quy luật đương nhiên của mọi xã hội, mọi thời đại. Như vậy, thời gian qua, cùng với hàng hoá tốt, có rất nhiều hàng rởm, hàng bị làm giả.

Tôi lại nhìn ở góc độ khác. Ngoài hàng hoá chất lượng thấp, nhái, rởm, làm giả nhưng còn một loại hàng hoá nữa động chạm đến mỗi người dân, đó là các mặt hàng về thực phẩm và dược phẩm.

Ở đây là câu chuyện về an toàn vệ sinh thực phẩm, về tính mạng con người, cực kỳ nguy hiểm. Hàng chục năm qua người dân đã nói tới việc hoa quả nhập từ phía Bắc về. Tất cả các vấn đề liên quan đến bảo quản, chất lượng, trồng trọt, thuốc bảo vệ thực vật... không có cơ quan nào đứng ra lo thấu đáo rằng những hoá chất độc hại đó là gì?

Tôi còn nghe báo chí đưa tin mấy ngày nay người ta ủ thuốc cho trái chín trên cây nữa. Tất cả những câu chuyện đó là rất nguy hiểm. Với tình trạng bây giờ, nếu nhìn thấy cái gì độc mà đều kiêng thì chúng ta chẳng ăn được cái gì cả.

Chúng ta đã có Pháp lệnh ATVSTP, nhưng tại sao tình trạng vi phạm an toàn vệ sinh vẫn xảy ra, thưa ông? Liệu Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá khi đi vào cuộc sống có khắc phục được không?

Chúng ta đã có cơ sở pháp lý. Ủy ban KHCN & Môi trường của QH cũng có nhiều đoàn đi giám sát, nhưng vì nhu cầu sử dụng hàng hoá của người dân tăng mạnh quá, trong khi hệ thống kiểm soát còn quá mỏng. Như virus cúm A (H5N1) có nguy cơ lây nhiễm lớn như thế mà lực lượng nhân viên thú y rất hạn chế thì việc kiểm soát an toàn thực phẩm nhập khẩu vào ta còn mỏng như thế nào.

Ngoài ra, biên giới phía Bắc nước ta quá lớn, việc nhập hàng tiểu ngạch nhiều như vậy thì có thể, nhiều mặt hàng nguy hiểm hơn chúng ta còn chẳng kiểm soát được. Trong khi các nước coi trọng chuyện nhập khẩu hoa quả, cây cối thì ở nước ta, hoa quả vào tràn lan. Chúng ta chưa nhìn thấy hết sự nguy hiểm của việc này.

Ông nhìn nhận vai trò của các cơ quan quản lý thị trường trong việc này như thế nào?

Lực lượng này theo tôi là mỏng, không thể kiểm tra hết được. Tôi cho rằng, cả vấn đề KHKT lớn thế này cơ quan TW, cơ quan chức năng của Bộ, ngành, các nhà khoa học phải vào cuộc để nghiên cứu thấu đáo tất cả những việc liên quan đến bảo quản, sử dụng hoá chất độc hại. Từ đó, cảnh báo người dân hoặc có chế tài thật mạnh để xử lý, đặc biệt là những người gian dối trong lĩnh vực thực phẩm và dược phẩm.

Cá nhân tôi, dứt khoát chúng ta phải dấy lên một phong trào toàn dân chống lại nạn hàng giả, hàng kém chất lượng và không đảm bảo vệ sinh an toàn.

Hiện nay thuốc tân dược Việt Nam đang nhập khẩu đã phát hiện là có thuốc giả. Vậy chúng ta đâu có máy móc thiết bị kiểm định thuốc đó chất lượng không đảm bảo?

Các cơ quan quản lý thị trường, quản lý về dược phẩm đã không kiểm soát và ngăn chặn được việc nhập khẩu thuốc giả qua biên giới. Nhưng nếu anh đã nhận ra là có thuốc giả vào bệnh viện như thế, anh phải làm sớm hơn, làm nhiều hơn và chỉ ra cho người dân thấy thế nào là thuốc giả, thuốc thật.

Tôi nghĩ hiện nay chúng ta cũng đã hợp tác với các nước trong việc ngăn chặn thuốc rởm rồi, nhưng rõ ràng là do lợi nhuận quá lớn nên vẫn có đối tượng làm giả.

Trông chờ vào lương tâm

Thưa ông, có phải là hiện nay chúng ta đang thiếu một giải pháp đồng bộ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hoá?

Chúng ta trước đã ban hành Pháp lệnh ATVSTP. Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sẽ nâng cao công cụ pháp lý, điều này là rất tốt. Quan điểm của tôi là không bao giờ hết hàng rởm, hàng giả, do vậy chúng ta chỉ hạn chế thôi.

Hạn chế thứ nhất bằng cách giáo dục, nâng cao nhận thức cho các nhà sản xuất, nhập khẩu, những người lưu hành hàng hoá. Không phải là nhận thức chung chung mà là vấn đề lương tâm nghề nghiệp. Hiện nay chúng ta có nhiều người hành nghề không có lương tâm mà chỉ chạy theo lợi nhuận. Bên cạnh đó, nâng cao nhận thức cho người dân biết để phân biệt hàng thật - hàng giả. Bộ máy Nhà nước hiện cũng thiếu những điểm tiếp nhận thông tin người dân phản ảnh về hàng kém chất lượng, hàng giả.

Vấn đề đặt ra là, có luật như thế này rồi chúng ta sẽ thực thi như thế nào. Phải có bộ máy. Từ việc đòi hỏi lương tâm của anh sản xuất đòi hỏi rằng cán bộ quản lý cũng phải có trách nhiệm trong thực thi pháp luật. Phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, lương tâm nghề nghiệp của chính anh làm quản lý. Đồng thời, có chế tài xử nặng.

Ngoài ra, các hiệp hội liên quan đến bảo vệ người tiêu dùng phải hoạt động mạnh lên. Nhà nước cần khuyến khích sự phát triển của các hội này. Có thể tới đây chúng ta có hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng lớn, nhưng phải có phân hội bảo vệ người tiêu dùng trong từng lĩnh vực, hàng hóa. Những người ấy được quyền điều tra, thống kê về sản phẩm.

Chúng ta xây dựng hành lang pháp lý, như Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá đây, và bộ máy hành pháp để quản lý hữu hiệu hàng lậu, hàng giả. Bằng mọi cách, theo tôi, không thể để làm giả hàng thực phẩm, dược phẩm.

Thưa ông, rõ ràng là trong trường hợp sữa bột, sữa tươi vừa qua, Bộ Y tế cũng lấn cấn mãi chưa công bố tên các DN sản xuất, chế biến sữa vi phạm các quy định về chất lượng sản phẩm?

Tôi nghĩ rằng họ sẽ phải công bố.

Sắp tới khi vào WTO hàng hoá nhập khẩu sẽ ồ ạt vào Việt Nam. Trong khi đó, các tiêu chuẩn chất lượng của Việt Nam lại chưa phù hợp với các nước, vậy việc quản lý có gặp khó khăn không?

Một trong những tiêu chí để soạn ra luật này là hỗ trợ, nâng cao sức cạnh tranh để tham gia thị trường thế giới và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam khi làn sóng hàng nhập khẩu tràn vào, nhất là khi chúng ta không còn hàng rào thuế quan nào nữa.

Tôi nghĩ các tiêu chuẩn Việt Nam đã và đang xây dựng, ngoài các tiêu chuẩn quốc gia, chúng ta đang hướng theo tiêu chuẩn quốc tế. Nhưng tiêu chuẩn là cái tự nguyện áp dụng. Dù là người nước ngoài hay trong nước, chúng ta cho phép tự công bố tiêu chuẩn sử dụng, rồi ta hậu kiểm. Tất nhiên, có một số mặt hàng bắt buộc phải theo những tiêu chuẩn nhất định. Do vậy, theo tôi, mình đang đi theo cách đi của thế giới nên không sợ gì.

Vừa rồi chúng ta lại cho nhập khẩu phép phế liệu. Sự việc này cho thấy vẫn có mâu thuẫn giữa lợi ích kinh tế và lợi ích cộng đồng?

Thì tất nhiên, tôi nói rồi, không bao giờ hết tình trạng đó cả. Lợi ích kinh tế và lợi ích cộng đồng dứt khoát bao giờ cũng có mâu thuẫn với nhau, cũng như mẫu thuẫn giữa phát triển kinh tế và phát triển môi trường. Anh càng phát triển kinh tế, càng ảnh hưởng môi trường. Chính vì vậy, chúng ta mới đưa ra khái niệm phát triển bền vững, tức là phát triển hài hoà giữa kinh tế và bảo vệ môi trường.

Xin cảm ơn ông.

  • Hà Yên (thực hiện)

Luật hoá chuyện quản lý chất lượng

Chính phủ hôm nay (4/11) đã trình xin ý kiến đại biểu QH về Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá. Theo dự thảo Luật, khi bị phát hiện là hàng rởm, hàng kém chất lượng, cơ quan kiểm tra sẽ thông báo công khai hàng hoá đó để người dân biết. Từ đó, đưa ra các biện pháp xử lý như yêu cầu sửa chữa, tái chế; thu hồi; đình chỉ lưu thông và đình chỉ sản xuất.

Việc kiểm tra, xử lý sẽ do cơ quan quản lý chất lượng, sản phẩm hàng hoá thuộc cac bộ, UBND các tỉnh, thành trực thuộc TW đảm nhiệm.

Dự thảo Luật quy định, nhà sản xuất phải công bố mọi tiêu chuẩn áp dụng cho sản phẩm và chịu trách nhiệm về sản phẩm do mình sản xuất. Đồng thời, cung cấp thông tin về mức độ an toàn của sản phẩm. Người bán sẽ chịu trách nhiệm về hàng hoá mà mình bán.

Hiện vẫn còn một số vấn đề có nhiều ý kiến khác nhau liên quan đến tên Luật, cách phân nhóm hàng hóa, về tổ chức chứng nhận, tổ chức thử nghiệm, cơ quan quản lý... song, theo báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của QH, nội dung luật rất đầy đủ, có thể thông qua tại kỳ họp QH tới.

Trong ngày 4/11, đại biểu QH còn nghe đọc tờ trình, báo cáo thẩm tra liên quan các luật: Luật các vùng biển Việt Nam; Phòng, chống bạo lực gia đình ; Phòng, chống các bệnh truyền nhiễm; Tương trợ Tư pháp và Thuế thu nhập cá nhân .

Các luật này sẽ được thảo luận tại hội trường trong tuần tới.

Việt Báo
contentlength: 15277
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Thiếu nữ bị dao đâm xuyên mặt vì cố chống trả lại tên cướp túi xách
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ CHíNH TRị NÓNG NHẤT

Dai hoi Dang XII

Đại hội Đảng XII

Đại hội lần thứ XII là sự kiện trọng đại của Việt Nam được dư luận thế giới hết sức quan tâm