Giảm tranh chấp tài sản nhờ đăng ký giao dịch bảo đảm

14:34 15/09/2008

Cuối tuần qua, Ủy ban Pháp luật QH đã tiếp tục làm việc với ban soạn thảo Dự án Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm để xem xét, cho ý kiến về dự án luật dự kiến sẽ trình ra QH tại kỳ họp thứ 4 sắp tới này. Ông Trần Đông Tùng, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký QG giao dịch bảo đảm (Bộ Tư pháp) trao đổi một số vấn đề còn có ý kiến khác nhau.

Giam tranh chap tai san nho dang ky giao dich bao dam

Phó Cục trưởng Cục Đăng ký QG giao dịch bảo đảm (Bộ Tư pháp) Trần Đông Tùng. Ảnh: LN

Nhiều ý kiến cho rằng việc ban hành Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm là không cần thiết vì việc đăng ký này nên được quy định trong từng luật chuyên ngành về bất động sản, tàu bay, tàu biển, động sản khác chứ không thể tập trung trong cùng một văn bản vì trong từng lĩnh vực, việc đăng ký giao dịch bảo đảm có tính chất, ý nghĩa, nguyên tắc và thủ tục khác nhau. Ý kiến của ông về vấn đề này?

Việc ban hành Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm sẽ đồng thời đạt được nhiều mục đích.

Thứ nhất, pháp điển hóa các quy định về đăng ký giao dịch bảo đảm để nâng cao giá trị pháp lý và ổn định. Tạo cơ sở pháp lý nhằm gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đăng ký giao dịch bảo đảm hiện nay về mặt tổ chức, hoạt động, tạo thuận lợi cho người tham gia đăng ký.

Việc ban hành Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm sẽ góp phần tích cực vào quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, phù hợp với chủ trương của QH về việc tăng cường ban hành các văn bản dưới hình thức luật, pháp điển hóa các quy định ở tầm nghị định và thông tư.

Những lý do cho rằng không nên ban hành Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm chỉ là những vấn đề mang tính kỹ thuật, có thể giải quyết được.

Không để tư nhân tham gia

Nhưng pháp luật cũng đã có quy định về việc công chứng các hợp đồng, giao dịch nhằm đảm bảo an toàn pháp lý, vậy việc đăng ký giao dịch bảo đảm liệu có cần thiết?

Các thiết chế công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm đều có cùng mục đích là đảm bảo an toàn pháp lý cho các giao dịch. Tuy nhiên, các thiết chế này có những vai trò khác nhau chứ không thể thay thế cho nhau.

Vai trò chủ yếu của công chứng là đảm bảo tính hợp pháp về tư cách pháp lý của các chủ thể giao kết hợp đồng, tính hợp pháp của các nội dung thỏa thuận.

Còn đăng ký giao dịch bảo đảm chủ yếu là để xác định thứ tự ưu tiên thanh toán giữa các chủ thể có cùng quyền lợi với một tài sản. Chẳng hạn, trường hợp một tài sản dùng để bảo đảm cho nhiều nghĩa vụ tại nhiều tổ chức tín dụng. Đồng thời việc này cũng nhằm công khai hóa thông tin về giao dịch bảo đảm.

Việc đăng ký giao dịch bảo đảm bằng những tài sản là bất động sản, tàu bay, tàu biển có quá trình phát triển lâu dài và đã phổ biến trên thế giới.

Còn việc đăng ký giao dịch bảo đảm bằng động sản, trừ tàu bay, tàu biển được hình thành trong thế kỷ trước ở một số quốc gia có nền kinh tế thị trường và đang tiếp tục phát triển ở các quốc gia khác. Hiện nay, việc phát triển hệ thống đăng ký giao dịch bảo đảm bằng động sản cũng nhận được sự ủng hộ từ các định chế tài chính lớn như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á.

Các đầu mối đăng ký giao dịch bảo đảm hiện nay:

VP đăng ký quyền sử dụng đất thực hiện đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn với đất.

Cục Hàng không đăng ký giao dịch bảo đảm bằng máy bay.

Cơ quan Đăng ký tàu biển khu vực thực hiện đăng ký giao dịch bảo đảm bằng tàu biển.

Trung tâm Đăng ký giao dịch tài sản (Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm - Bộ Tư pháp) thực hiện đăng ký các tài sản khác.

Tính đến tháng 3/2008, các trung tâm đã tiếp nhận và giải quyết 291.175 đơn yêu cầu đăng ký.

Nếu xem việc đăng ký này là nhằm cung cấp thông tin, cung ứng dịch vụ cho xã hội thì nhà nước có nên trực tiếp đứng ra tổ chức không hay là xã hội hóa?

Đăng ký giao dịch bảo đảm chủ yếu nhằm giảm rủi ro cho các cá nhân, tổ chức trong quá trình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, góp phần lành mạnh hóa hoạt động cho vay có bảo đảm, phát triển thị trường vốn.

Yêu cầu đối với hoạt động này là thủ tục phải nhanh chóng, mức lệ phí phải thấp để khuyến khích người dân tham gia.

Trong khi đó, việc đầu tư cơ sở vật chất ban đầu cho hệ thống đăng ký giao dịch bảo đảm khá tốn kém. Vì vậy, nếu xã hội hóa hoạt động này thì mức lệ phí sẽ không thể ở mức thấp như hiện nay, khó lòng khuyến khích người dân đi đăng ký.

Mặt khác, một trong những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động đăng ký giao dịch bảo đảm là phải tiến hành đăng ký tập trung, tại một số ít đầu mối mới có thể thuận lợi cho việc xác định thứ tự ưu tiên thanh toán và việc tìm hiểu thông tin.

Ở hầu hết các nước chúng tôi khảo sát đều không xã hội hóa hoặc tư nhân hóa hoạt động này.

Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm nếu được ban hành sẽ mang lại những lợi ích gì cho người dân trong quá trình thực hiện các giao dịch dân sự?

Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm sẽ tạo cơ sở pháp lý để tiến hành cải cách thủ tục đăng ký theo hướng đơn giản, khoa học, công khai và minh bạch. Từ đó, tạo thuận lợi cho người đi đăng ký, tìm hiểu thông tin về giao dịch bảo đảm, khuyến khích người dân chủ động đi đăng ký để bảo vệ quyền, lợi ích của mình, góp phần minh bạch hóa thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản nhằm giảm bớt các tranh chấp về tài sản.

Nhìn chung, hoạt động đăng ký giao dịch bảo đảm phát triển sẽ khuyến khích các chủ thể kinh tế đầu tư vốn vào sản xuất, kinh doanh. Người dân cũng như doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn tín dụng phục vụ hoạt động kinh tế của mình.

Tinh thần cơ bản của dự thảo là thống nhất các quy định của pháp luật đăng ký giao dịch bảo đảm về các vấn đề chung như thời điểm, thời hạn, người yêu cầu, trách nhiệm của cơ quan đăng ký.

  • Ngọc Lê

Việt Báo
contentlength: 10141
Chia sẻ

Video nổi bật

Người đàn ông chọc dao đổ chất lạ vào mít, xem ngay để tránh nha mọi người
00:00 / --:--