Gặp lại người hiến tặng 200 cây vàng cho cách mạng

08:22 01/09/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Thầm lặng hiến 200 cây vàng cho Cách mạng, sống gần TƯ, gần Bác từ những ngày đầu kháng chiến, nhưng bà Tống Minh Phương chẳng mấy khi nhắc lại những kỷ niệm cũ. Những người sống quanh khu tập thể chỉ biết về một cụ bà nhanh nhẹn, hóm hỉnh "hay được gặp các ông TƯ".

"Tôi đã từng có lúc trông coi cả kho vàng của Trung ương hồi còn ở chiến khu Việt Bắc, một mình trên núi, năm thì mười họa mới gặp người", bà Tống Minh Phương nhớ lại.

Ở tuổi 93, trí nhớ vẫn minh mẫn, nhưng bà rất kiệm lời khi kể về những ngày sống gần bên Bác Hồ. Bởi, với bà, chuyện gia đình hiến 200 cây vàng ra mua nhà, làm địa điểm cho TƯ ở những ngày kháng chiến hay chuyện một mình bà trong hang sâu trông nom cả kho vàng cho cách mạng... chỉ là việc làm thường tình của người cách mạng.

Bán cà phê, làm cơ sở cho cách mạng

Gap lai nguoi hien tang 200 cay vang cho cach mang
"Tôi chẳng có gì cho riêng mình".
Gia đình gốc ở làng Kim Liên (Hà Nội), sau khi người cha qua đời, bà Tống Minh Phương (tên thật là Trần Thị Hoa) cùng mẹ và các chị tha phương lên tận Côn Minh (Trung Quốc) sinh sống. Cộng đồng người Việt hồi đó "toàn những người nghèo tha phương cầu thực kiếm sống nhưng rất yêu nước", bà Hoa nhớ lại.

Cũng vào khoảng năm 1935, đồng chí Vũ Anh từ Thái Lan về Côn Minh hoạt động Cách mạng, tập hợp bà con Việt kiều yêu nước vào Hội đồng hương (sau đổi tên thành "Việt Nam cách mạng giải phóng").

Bà Hoa và chồng, ông Tống Minh Phương cùng tham gia hoạt động trong tổ chức. Tiền nong được quyên góp và gửi về nước theo đường dây bí mật cho hiệu sách chợ Đồng Xuân. Quán cà phê Tân Nam, nhà của ông bà Tống Minh Phương bấy giờ, đã trở thành nơi họp tập trung của cả Hội, cũng đồng thời là cơ sở nuôi giấu cán bộ từ trong nước sang.

Khi Mặt trận Việt Minh thành lập, Hội đã bắt liên lạc với Mặt trận để cùng tham gia chống thực dân Pháp. Năm 1944, ở Côn Minh có một số binh sĩ của lực lượng không quân Mỹ thuộc phe đồng minh - những người Mỹ tiến bộ cam kết sẽ giúp ta vũ khí nếu có đại diện chính thức của Việt Minh từ trong nước sang. Tổ chức "Việt Nam cách mạng giải phóng" đã bí mật cử người đến chiến khu, liên lạc với Mặt trận Việt Minh và chính Bác Hồ, ngay sau đó, đã sang tận Côn Minh.

Đó là lần đầu tiên bà Hoa gặp Bác Hồ, "gầy, nhanh nhẹn và mắt sáng". Bác Hồ đã ở lại nhà bà Hoa trong suốt thời gian gặp gỡ, tiếp xúc với những người thuộc phe đồng minh và họ đã đồng ý ủng hộ Mặt trận Việt Minh vũ khí, thuốc men.

Đầu năm 1945 Bác quay về Pác Bó lãnh đạo toàn dân chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền. Sau CM Tháng Tám, nhiều bà con ở Côn Minh đã quay trở về quê quán. Nhưng riêng gia đình bà Hoa, nhận được lời dặn của Bác, vẫn ở lại Côn Minh làm cơ sở liên lạc cho các đồng chí trong nước.

Hiến tặng 200 cây vàng

Gap lai nguoi hien tang 200 cay vang cho cach mang
Chụp ảnh kỷ niệm với ông Võ Nguyên Giáp cách đây 7 năm.
Nhưng rồi đến giữa năm 1946, quân của Vũ Hồng Khanh theo Tưởng Giới Thạch chạy sang Côn Minh gây rối, ông bà Tống Minh Phương gấp rút bán toàn bộ gia sản để quay về Hà Nội. Gặp lại Bác lần thứ hai, bà Hoa rất xúc động khi Bác nói với anh Trần Duy Hưng: "Bác giao cô chú Tống Minh Phương cho chú để chú bố trí chỗ ăn ở".

Hà Nội những ngày trước ngày Toàn quốc kháng chiến, đâu đâu cũng bất an. Bà Hoa gặp anh Cả (đồng chí Nguyễn Lương Bằng) để nhận nhiệm vụ. Hưởng ứng Tuần lễ Vàng, vợ chồng bà đã hiến toàn bộ gia sản mang từ Côn Minh về. Theo sự hướng dẫn, 100 cây vàng dùng để mua nhà ở phố Lò Ðúc làm nơi an dưỡng cho các đồng chí đau yếu. 100 cây còn lại để mua căn biệt thự Tây của một Pháp kiều ở khu vực Ngã Tư Sở. Dọc hai bên đường vào cổng có hai hàng liễu tha thướt nên gọi là "Biệt thự cây liễu".

Suốt thời gian này, Bác Hồ được bố trí nghỉ đêm ở nhiều địa điểm nội và ngoại thành. Hai tháng trước ngày Toàn quốc kháng chiến, bà Hoa xuống Biệt thự cây liễu để trông và dọn dẹp nhà cửa để Bác đến ở.

Nhà có ba gian thì gian đầu dành cho Bác ở, gian giữa để hội họp, gian cuối ngăn đôi: vợ chồng anh Võ Nguyên Giáp ở nửa gian, bà Hoa ở nửa gian còn lại. Mãi đến 5 giờ chiều ngày 19/12/1946 bà mới rời ngôi nhà này lên chiến khu. Ông Tống Minh Phương, chồng bà cũng lên đường đi hoạt động.

"TƯ hồi đó đóng ở những nơi không có vết chân người, không nơi nào ở được quá một tháng" , bà Hoa xúc động nhớ lại. Đồng chí Nguyễn Lương Bằng giao hết số vàng quyên góp được trong "Tuần lễ vàng" cho bà Hoa trông coi. Dăm ba tuần, kho vàng lại phải di chuyển.

Kho vàng, mấy tháng đầu nằm sâu trong hang ở lưng chừng núi. Hang sâu, dưới là rắn, trên đầu là dơi, nửa đêm ngủ còn nghe tiếng chân hổ đi qua trước cửa hang, sáng ra, vết chân sâu hoắm. Suốt mấy tháng trời, chỉ có tiếng chim ác kêu chứ không thấy tiếng người. "Có lần TƯ cũng cử lên hai dân quân cùng trông nom kho vàng với tôi nhưng họ chỉ ở được hai đêm, hãi quá, đòi xuống núi. Họ bảo tôi táo tợn", bà Hoa hóm hỉnh.

"Tôi không có gì riêng tư"

Cho mãi đến năm 1948, khi kho vàng được phân loại, vào sổ sách, đóng gói... bà Hoa mới được chuyển xuống trông nom kho cùng các đồng chí trong cơ quan TƯ. Đây cũng là quãng thời gian bà được sống gần Bác Hồ lâu nhất. Về sau, bà được điều chuyển công tác, sang làm cán bộ Bộ Ngoại thương suốt từ năm 1952 đến 1969.

Ngày 30/6/1952, Chính phủ đã ký tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng ba, ghi công: "Ông và bà Tống Minh Phương đã tận tụy với sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời kỳ bí mật, đã cống hiến hết gia tài cho cách mạng". Năm 1996, bà được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Ðộc lập hạng ba.

"Ai gần Bác cũng học được đức tính cần kiệm, chung thủy, thật thà", bà Hoa xúc động. Nhiều năm nay, mỗi dịp sinh nhật hay ngày giỗ của Bác, bà Hoa và các đồng đội cũ vẫn đến thắp hương ở khu di tích trong Lăng Chủ tịch. Nhưng, đồng đội cứ mỗi năm lại ít dần đi...

Năm nay, bà Hoa cũng không đi lại được nhiều vì căn bệnh già. Chỉ những câu chuyện về thời gian sống gần Bác, những bài học từ cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của Bác, mà đôi khi nhớ lại, bà nhẩn nha kể cho người hàng xóm và đứa cháu lên mười nghe. Mỗi lần lại một câu chuyện mới. Bà Hoa không ưa nhắc lại nhiều lần những chuyện cũ đã kể cho một ai đó.

"Tôi không có gì riêng tư cho mình, hiến tất cả cho cách mạng, nhà tôi đang ở cũng là do nhà nước mới phân cho. Những năm trước, tôi vẫn cứ đi thuê nhà ở. Tôi chẳng mấy khi muốn phiền đến người khác", vừa đưa tay chỉ căn phòng đơn sơ rộng 20m2 được phân cách đây gần 7 năm, bà Hoa vừa cười nhẹ nhõm.

  • Lê Nhung

Việt Báo
contentlength: 11640
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Người đàn ông chọc dao đổ chất lạ vào mít, xem ngay để tránh nha mọi người
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ CHíNH TRị NÓNG NHẤT

Dai hoi Dang XII

Đại hội Đảng XII

Đại hội lần thứ XII là sự kiện trọng đại của Việt Nam được dư luận thế giới hết sức quan tâm