Để cải cách hiệu quả tổ chức bộ máy hành chính

07:29 30/10/2017
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Cải cách hành chính nói chung, cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước nói riêng là một chủ trương lớn, có tính đột phá, được Đảng và Nhà nước ta đề ra từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, như nhận định của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành T.Ư khóa XII thì: “tổ chức bộ máy vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, kém hiệu lực, hiệu quả…”. Vì sao có thực trạng đó?

Thứ nhất, số đơn vị hành chính thuộc các cơ quan ngang bộ chỉ trong 5 năm gần đây (từ 2011 - 2016) đã tăng lên 28 đơn vị (năm 2011 có 482 đơn vị đầu mối, tháng 12-2016 có 510 đơn vị đầu mối). Số đơn vị hành chính trực thuộc tổng cục thuộc bộ, cơ quan ngang bộ tăng lên 822 đơn vị.

Xu hướng chuyển vụ thành cục diễn ra khá phổ biến trong các bộ, cơ quan ngang bộ để có tư cách pháp nhân có con dấu và để "đẻ" ra nhiều phòng, ban. Cũng tương tự các bộ, ngành ở T.Ư, cơ cấu tổ chức bên trong của các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh cũng cồng kềnh không kém. Trong các sở chuyên môn này cũng “đẻ” ra nhiều chi cục, phòng và tương đương phòng.

Những biểu hiện nêu trên làm cho bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ phình to; bộ máy hành chính của các bộ, ngành ở T.Ư và cơ quan chuyên môn ở địa phương bị phân tán, cắt khúc, thiếu tập trung, thống nhất; phát sinh thêm nhiều người có chức, hưởng lương bổng, phụ cấp cao hơn, tiêu tốn thêm nhiều ngân sách của Nhà nước… Điều đó đã đi ngược lại chủ trương cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước là “tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”.

Thứ hai là, tính pháp quyền trong cải cách tổ chức bộ máy hành chính không nghiêm, kỷ cương, kỷ luật, thanh tra, kiểm tra không được coi trọng. Có thể lấy một số thí dụ sau đây chứng minh cho nhận định này: Nghị định của Chính phủ là hình thức văn bản quy phạm pháp luật quy định tổ chức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, cơ quan ngang bộ. Tuy nhiên, ngoài Nghị định quy định về tổ chức, bộ máy của bộ, còn nhiều văn bản khác của bộ tạo thêm tổ chức, bộ máy. Trên thực tế, số lượng đơn vị thuộc bộ lớn hơn rất nhiều so với số đơn vị được quy định trong Nghị định về tổ chức bộ máy của bộ.

Nghị định 123/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định không tổ chức phòng trong vụ, riêng trường hợp vụ có nhiều mảng công tác hoặc khối lượng công việc lớn, bộ trình Chính phủ quyết định số lượng phòng trong vụ tại Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ. Theo quy định này, về nguyên tắc không được tổ chức phòng trong vụ, còn cá biệt có tổ chức phòng thì chỉ trong một số trường hợp ngoại lệ và phải được Chính phủ quyết định. Thế nhưng quy định này không được thực hiện, nhiều phòng vẫn được thành lập trong các vụ của bộ, cơ quan ngang bộ. Đây cũng là một biểu hiện của sự vi phạm nguyên tắc pháp quyền trong cải cách hành chính, là một trong những nguyên nhân làm cho bộ máy hành chính phình ra với nhiều tầng cấp, kém hiệu lực, hiệu quả.

Bên cạnh đó, số lượng cấp phó trong các bộ, cơ quan ngang bộ, trong các cơ quan chuyên môn ở cấp tỉnh nhiều hơn quy định của pháp luật dẫn đến tình trạng người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý nhiều hơn nhân viên. Đây cũng là một biểu hiện nguyên tắc pháp quyền trong cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước bị vi phạm vì lợi ích cục bộ.

Thứ ba, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước từ T.Ư đến địa phương là nhân tố quyết định trong cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước của mình. Bởi vì đây là công việc gắn với tổ chức và con người, gắn với các lợi ích của họ cho nên rất khó khăn và phức tạp trong quá trình thực hiện. Và cũng chính vì khó khăn đó mà phải phát huy trách nhiệm của người đúng đầu; đòi hỏi người đứng đầu phải quyết tâm và quyết liệt trong thực hiện.

Thực trạng cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước những năm qua chỉ ra rằng nhiều việc đã rõ, đã có quy định của pháp luật nhưng không được thực hiện, thậm chí làm không đúng quy định của pháp luật. Đấy là chưa nói những vấn đề mới, chưa có tiền lệ trước đây như xác định vị trí việc làm theo Luật Công chức và Luật Viên chức; phân cấp, ủy quyền theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015; thực hiện nguyên tắc một việc chỉ giao cho một cơ quan, một người chịu trách nhiệm chính;...

Vì vậy, để cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước cần phải nhanh chóng xây dựng cơ chế bảo đảm, gắn quyền hạn với trách nhiệm, với các chế tài tương ứng để người đứng đầu thực hiện mạnh mẽ, quyết liệt hơn thì công cuộc cải cách hành chính nói chung, cải cách tổ chức bộ máy hành chính nói riêng mới đạt được kết quả mong muốn.

GS, TS Trần Ngọc Đường Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội
VietBao.vn
contentlength: 6413
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Thiếu nữ bị dao đâm xuyên mặt vì cố chống trả lại tên cướp túi xách
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ CHíNH TRị NÓNG NHẤT

Dai hoi Dang XII

Đại hội Đảng XII

Đại hội lần thứ XII là sự kiện trọng đại của Việt Nam được dư luận thế giới hết sức quan tâm