Chỉ số phát triển con người: Việt Nam tăng hạng

15:59 28/11/2007

- Tăng 4 bậc trong xếp hạng chỉ số phát triển con người (HDI), Việt Nam được xếp vào các nước có chỉ số phát triển con người trung bình, và liên tục được cải thiện gần 20 năm qua. Phát triển kinh tế và đầu tư cho giáo dục là chìa khóa tạo sự tiến bộ trong HDI về ngắn hạn.

Tăng 4 bậc về chỉ số phát triển con người

Báo cáo phát triển con người năm 2007/2008 của LHQ cho thấy, Việt Nam hiện có chỉ số phát triển con người HDI ở hạng trung bình, với chỉ số là 0,733. So với năm trước, Việt Nam đã tăng 4 bậc từ vị trí 109 lên vị trí 105 trong tổng số 177 nước.

Chi so phat trien con nguoi Viet Nam tang hang
Hiện chỉ 63,9% giới trẻ Việt Nam đi học tiểu học, trung học và đại học. Tăng cơ hội tiếp cận giáo dục cho người dân sẽ nâng chỉ số HDI của Việt Nam.

Chỉ số HDI đo tiến bộ trung bình của một nước về phát triển con người. Chỉ số này được đánh giá dựa theo các tiêu chí cơ bản như giá trị chỉ số phát triển con người, tuổi thọ, tỉ lệ người lớn biết chữ, giáo dục tiểu học và trung học, thu nhập GDP tính theo đầu người.

Cùng với chỉ số HDI, các chuyên gia UNDP cũng đưa ra chỉ số đói nghèo của con người HPI-nhằm tập trung vào tỷ lệ người sống dưới ngưỡng về các phương diện phát triển con người, sống một cuộc sống khỏe mạnh và lâu dài, được tiếp cận giáo dục và mức sống hợp lý. Theo chỉ tiêu này, Việt Nam xếp thứ 36.

Tuy nhiên, theo ông Chirstopher Bahuet, Phó Giám đốc quốc gia UNDP, điều quan trọng hơn đối với Việt Nam là từ năm 1990 đến nay, chỉ số phát triển con người của Việt Nam liên tục tăng.

Vấn đề đáng lo ngại, theo các chuyên gia là, những người thiếu thốn nhất phải chịu đói nghèo ở nhiều phương diện nhất.

Phát triển kinh tế, đầu tư giáo dục: giải pháp tăng HDI

Chỉ số HDI không đơn thuần chỉ phản ánh GDP/đầu người, mà mô tả một bức tranh khá hoàn chỉnh về sự phát triển của một đất nước. Cùng một mức HDI nhưng thu nhập giữa các nước có sự khác biệt lớn, điển hình là trường hợp Nam Phi và Việt Nam. Chỉ số HDI hai nước tương đương nhưng Nam Phi có thu nhập bình quân đầu người gấp hơn 3 lần Việt Nam.

Việt Nam chỉ xếp thứ 122 trong số 177 quốc gia về thu nhập bình quân đầu người. Tuy nhiên, so với nhiều nước có thu nhập thấp khác, Việt Nam đi đầu về các chỉ số tuổi thọ, tỉ lệ biết chữ ở người lớn. Xếp hạng tương ứng của Việt Nam ở hai chỉ số này là 56 và 57.

Trong khi đó, nhìn vào tổng tỉ lệ đi học tiểu học, trung học và đại học, Việt Nam xếp thứ 121, với 63,9% người trẻ được tiếp cận với giáo dục.

Các chuyên gia của LHQ chỉ rõ, trong các thành tố của HDI, thu nhập bình quân đầu người và tổng tỉ lệ đi học có thể biến đổi theo những thay đổi chính sách ngắn hạn.

Theo ông Bahuet, phát triển kinh tế, tăng thu nhập cho người dân và đầu tư cho giáo dục là hai giải pháp có thể làm thay đổi đáng kể chỉ số HDI. Chỉ riêng việc cải thiện tỉ lệ nhập học của trẻ em và nâng cao dân trí cho người dân sẽ giúp Việt Nam tăng nhanh chỉ số phát triển con người của mình.

Việt Nam có nhiều cải thiện về công bằng giới

Cũng theo báo cáo phát triển năm nay, Việt Nam là nước có nhiều tiến bộ trong cải thiện công bằng giới, thông qua chỉ số GDI và GEM. (Chỉ số phát triển liên quan tới giới GDI phản ánh những bất bình đẳng về thành tựu giữa phụ nữ và nam giới, một dạng thức của HDI về giới.

Khác với GDI, GEM phản ánh sự bất bình đẳng về cơ hội ở một số lĩnh vực. Số đo sự trao quyền cho giới GEM cho thấy phụ nữ giữ vai trò tích cực trong đời sống kinh tế - xã hội của quốc gia hay không. Chỉ số này theo dõi số ghế ĐBQH nữ, số nhà lập pháp, cán bộ cao cấp và quản lý nữ, nữ cán bộ chuyên môn kỹ thuật, và sự bất bình đẳng giới trong thu nhập, phản ánh mức độ độc lập về kinh tế).

Bất bình đẳng giới về phát triển con người càng lớn thì GDI của nước đó càng thấp so với HDI. Đi với Việt Nam, giá trị GDI là 0,732 so với HDI là 0,733, tương đương 99,9%. Trong số 156 nước có hai giá trị này, chỉ có 8 nước có tỉ số cao hơn Việt Nam.

Trong số 93 nước, Việt Nam đứng thứ 52 về chỉ số GEM, với giá trị là 0,561. Ông Bahuet cho rằng, đó là một thành tích lớn mà Việt Nam cần tiếp tục phát huy.

  • Phương Loan

Việt Báo
contentlength: 7928
Chia sẻ

Video nổi bật

Những kỷ lục Việt Nam thú vị được thiết lập trong dịp 30/4
00:00 / --:--