Người bị xét xử oan có quyền đòi bồi thường

08:40 09/04/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nguoi bi xet xu oan co quyen doi boi thuong
Ông Vũ Đức Khiển: "Quốc hội sẽ sớm ban hành Luật Bồi thường nhà nước để tăng cường trách nhiệm của cơ quan công quyền".

Chiều 8/4, Văn phòng Quốc hội công bố Nghị quyết về bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra. TS có cuộc trao đổi với ông Vũ Đức Khiển, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội về văn bản này.

- Những dự thảo đầu tiên của nghị quyết này quy định bồi thường cho cả trường hợp bị oan và trường hợp bị sai. Tại sao khi ban hành lại rút gọn chỉ còn trường hợp bị oan?

- Có những khó khăn trong việc xác định thế nào là sai, và điều này quyết định đến phạm vi điều chỉnh của nghị quyết. Sau quá trình thảo luận trong ban soạn thảo và lấy ý kiến của các cơ quan liên quan, chúng tôi thấy oansai rất khác nhau. Trong đó vấn đề sai rất phức tạp, bởi sai cũng có nhiều mức độ. Ví dụ, cấp sơ thẩm xử phạt nặng, người ta kháng cáo và được phúc thẩm giảm án thì đó là sai. Nhưng sai ở đây có thể do các cấp tòa án độc lập với nhau, nên có nhận định khác nhau về hành vi phạm tội, và như vậy khó mà yêu cầu bồi thường được. Do đó, ban soạn thảo thống nhất là trước hết chỉ quy định vấn đề bồi thường với các trường hợp bị oan.

- Trước khi có nghị quyết thì việc giải quyết cho những người bị oan được tiến hành ra sao?

- Theo báo cáo của VKSND Tối cao, năm 2001-2002 có 927 trường hợp được đình chỉ điều tra. Còn báo cáo của TAND Tối cao thì quý IV/2001 và 9 tháng đầu năm 2002 có 58 người được tòa các cấp tuyên bố vô tội. Theo nghị quyết, đây là các trường hợp bị oan và có thể được xét. Tuy nhiên do nhiều khó khăn, vướng mắc nên cho đến nay rất ít người bị oan được bồi thường. Theo số liệu đầu tháng 3 mà VKSND Tối cao thu thập được từ 24 tỉnh thành thì mới có 49 người yêu cầu bồi thường, trong đó 4 trường hợp tự nguyện rút đơn. Các cơ quan tố tụng đã làm thủ tục cho 23 trường hợp nhận số tiền hơn 287 triệu đồng, còn 22 trường hợp chưa giải quyết xong. Số vụ việc này chủ yếu dựa vào thỏa thuận tự nguyện giữa người bị oan với cơ quan tố tụng, như trường hợp anh Bùi Minh Hải ở Đồng Nai.

- Vậy sau khi có nghị quyết, việc bồi thường sẽ được tiến hành thế nào?

- Sẽ xem xét bồi thường cho 3 trường hợp: người bị tạm giữ, tạm giam mà có quyết định của cơ quan có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự hủy bỏ quyết định tạm giữ, tạm giam đó vì không có hành vi vi phạm pháp luật; người đã hoặc đang chấp hành hình phạt mà có bản án, quyết định của tòa án xác định rằng người đó không phạm tội; người bị khởi tố, truy tố, xét xử, thi hành án không thuộc 2 trường hợp trên mà có bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền xác định người đó không thực hiện hành vi phạm tội.

Không xem xét bồi thường thiệt hại cho một số trường hợp như được miễn trách nhiệm hình sự, không phải chịu trách nhiệm hình sự do Bộ luật Hình sự được sửa đổi; khai báo gian dối để nhận tội thay cho người khác...

Căn cứ tiến hành bồi thường là phải có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật từ ngày 1/7/1996 (ngày Bộ luật Dân sự có hiệu lực) của cơ quan có thẩm quyền xác định người đó bị oan. Những trường hợp bị oan trước 17/3/2003, trong thời hạn 2 năm kể từ ngày này người bị oan phải có đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại. Những người đã được bồi thường trước khi có nghị quyết này thì không được xem xét lại.

Về phía Ủy ban Pháp luật, sau khi có nghị quyết, chúng tôi đã gửi văn bản đến các cơ quan chức năng đề nghị rà soát lại toàn bộ đơn thư khiếu nại việc bị oan để tổng kết chính xác. Bởi số liệu giữa các cơ quan tố tụng chưa khớp nhau lắm, và chưa đầy đủ.

- Sẽ còn phải có văn bản hướng dẫn của các bộ ngành để thực hiện nghị quyết này. Vậy chính xác bao giờ người bị oan mới có thể được bồi thường?

- Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày ký, 17/3. Tôi nghĩ nghị quyết đã tương đối chi tiết nên được áp dụng để giải quyết oan sai ngay. Trường hợp nào vướng có thể chờ hướng dẫn. Như Bộ Tư pháp nói, các cơ quan chức năng đang khẩn trương soạn thảo văn bản hướng dẫn chi tiết, và sẽ tiếp tục theo dõi giải quyết vướng mắc trong quá trình triển khai nghị quyết.

- Nghị quyết này là văn bản đầu tiên của Quốc hội về trách nhiệm bồi thường của cơ quan nhà nước, nhưng mới thu hẹp trong tố tụng hình sự. Bao giờ có luật về trách nhiệm bồi thường của công chức nhà nước khi họ gây thiệt hại cho xã hội?

- Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội khóa này (2002-2007) yêu cầu phải nghiên cứu ban hành cả Nghị quyết bồi thường oan trong tố tụng và Luật Bồi thường nhà nước. Luật Bồi thường nhà nước phạm vi điều chỉnh rất rộng, không chỉ trong tố tụng mà bao gồm mọi trường hợp cán bộ, công chức gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức trong quá trình thi hành công vụ. Khi triển khai Nghị quyết bồi thường cho người bị oan trong tố tụng hình sự, chúng tôi sẽ tổng kết để xem cần sửa đổi, bổ sung thế nào khi đưa vào luật.

Nghĩa Nhân

Việt Báo
contentlength: 7750
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Nhân chứng kể phút nhóm hiệp sĩ bị cướp đâm gục trên phố
00:00 / --:--

TIN An Ninh - Pháp Luật NỔI BẬT

Vụ Nguyễn Khắc Thủy tuổi dâm ô trẻ em: Cần bãi bỏ những tình tiết giảm nhẹ vô lý

Diễn biến mới vụ Nguyễn Khắc Thủy dâm ô trẻ em được hưởng án treo, TAND cấp cao tại TP.HCM đã ký quyết định kháng nghị giám đốc thẩm đối với bản án hình sự phúc thẩm dành cho bị cáo này, đề nghị đình chỉ chủ tọa phiên tòa và yêu cầu các thẩm phán giải trình.

VẤN ĐỀ AN NINH - PHáP LUậT NÓNG NHẤT

Thieu uy cong an tat axit vo sap cuoi o Da Nang

Thiếu úy công an tạt axit vợ sắp cưới ở Đà Nẵng

Để chuẩn bị kế hoạch tạt axit vợ sắp cưới, thiếu úy công an công tác tại Phòng Cảnh sát PCCC Công an TP Đà Nẵng đã đi mua mua can..

3 ba chau bi sat hai roi phi tang xac o Lam Dong

3 bà cháu bị sát hại rồi phi tang xác ở Lâm Đồng

Theo người dân địa phương, nghi phạm giết 3 bà cháu rồi giấu xác ở huyện Lâm Hà (Lâm Đồng) có tâm lý không bình thường, hay chửi..

Be gai 13 tuoi nghi bi xam hai trong phong chup Xquang

Bé gái 13 tuổi nghi bị xâm hại trong phòng chụp X-quang

Trong phòng rửa phim rất tối và kỹ thuật viên này đã bảo cháu bé cởi quần dài, sau đó hắn tự cởi quần lót và thực hiện hành vi hiếp..

Bat ke giet nguoi hang loat o Ha Noi va Vinh Phuc

Bắt kẻ giết người hàng loạt ở Hà Nội và Vĩnh Phúc

Liên quan đến vụ đối tượng Đỗ Văn Bình (SN 1981, trú tại xã Vạn Yên, huyện Mê Linh, Hà Nội) “giết người hàng loạt“, xảy ra..

Phat hien thi the bi do be tong o Binh Duong

Phát hiện thi thể bị đổ bê tông ở Bình Dương

Khuya 15/5, Công an tỉnh Bình Dương đang phong toả khám nghiệm hiện trường, lấy lời khai các nhân chứng điều tra làm rõ nghi án..