Luật Cạnh tranh - liệu có khả thi?

09:17 31/05/2001
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Qua chiến dịch "tăng thêm 50% nhưng giá không đổi" mà thực chất là một biện pháp phá giá, Coca-Cola đã loại bỏ hàng loạt doanh nghiệp Việt Nam ra khỏi thị trường nước giải khát có ga. Và khi Coca-Cola đã chiếm lĩnh thị trường, khách hàng phải chấp nhận mua hàng đắt gần gấp đôi giá ban đầu... Liệu Luật Cạnh tranh có tạo ra được một "sân chơi" bình đẳng giữa những chàng tí hon và gã khổng lồ?

Tiếp tục cuộc hội thảo về Luật Cạnh tranh , hôm qua (30/5) các đại biểu bàn cãi về hàng loạt khó khăn khi xây dựng đạo luật này.

Bất cập trong Dự thảo 1

"Việc phát hiện ra các hành vi vi phạm rất khó khăn", TS Nguyễn Minh Chí, Phó trưởng Ban soạn thảo, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Thương Mại, thừa nhận. Trong 35 hành vi vi phạm khác bị cấm về thoả thuận hạn chế cạnh tranh; sáp nhập, hợp nhất, mua lại doanh nghiệp và các hành vi cạnh tranh không lành mạnh khác, thì hành vi thoả thuận là khó phát hiện nhất. Đây là một thiếu sót đáng kể cần bổ sung trong dự thảo sắp tới của Luật Cạnh tranh. Bên cạnh đó, cần phải kiểm soát độc quyền và cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường, không để các tổng công ty lớn lợi dụng vị thế của mình để thu đặc quyền đặc lợi, gây thiệt hại cho lợi ích xã hội nói chung cũng như không để cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lợi dụng tiềm lực tài chính, kinh nghiệm của mình để loại bỏ các doanh nghiệp Việt Nam ra khỏi thị trường.

"Một hành vi khác nữa mà Ban soạn thảo Luật Cạnh tranh chưa tính tới đó là trường hợp một nhóm công ty tập hợp lại với nhau, tạo nên vị thế độc quyền theo nhóm. Trường hợp này rất khó xử lý", ông Hassan Qaqaya, Trưởng ban nâng cao năng lực dịch vụ, chuyên gia Ủy ban LHQ về Thương mại và phát triển (UNCTAD), cho biết.

Thị phần hàng hoá, dịch vụ của doanh nghiệp (khoản 1a, Điều 18) là một căn cứ để xác định doanh nghiệp đó có vị trí thống lĩnh thị trường, nhưng chưa được Dự luật quy định cụ thể. Ông Phan Ngọc Thắng, Ban nghiên cứu Văn phòng Chính phủ, đưa ra căn cứ: Doanh nghiệp có thị phần dưới 35% sẽ ít bị xem xét; nếu trên 50% thì bị coi là chiếm vị trí thống lĩnh thị trường...

Kiểm soát độc quyền nhưng... vẫn độc quyền?

Nói về thực trạng độc quyền hiện nay, TS Phạm Viết Muôn, Phó Ban đổi mới doanh nghiệp cho rằng Nhà nước giữ chủ trương độc quyền sản xuất, kinh doanh đối với một số ngành và sản phẩm như vật liệu nổ, hoá chất độc, điện, điện thoại, thuốc lá... Để thực hiện sự độc quyền này, Nhà nước đã tổ chức các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước. Thế nhưng trên thực tế, độc quyền Nhà nước đã trở thành độc quyền của các doanh nghiệp này, và chúng trở thành những con khủng long chậm chạp nhưng tham ăn: Tổng công ty Than chiếm 97% thị phần trên thị trường, Tổng công ty Điện là 93%, Tổng công ty Thép là 60%... Chính điều này đã tạo thế độc quyền doanh nghiệp cho các tổng công ty, mặc dù không hoạt động trong lĩnh vực độc quyền nhà nước.

Độc quyền của các doanh nhiệp Nhà nước là cơ sở để Nhà nước can thiệp vào nền kinh tế theo mục tiêu đã định. Tuy nhiên nếu không kiểm soát được độc quyền thì sẽ dẫn đến nền kinh tế trì trệ, thiếu năng lực cạnh tranh. Chính vì vậy việc hình thành một chính sách khuyến khích cạnh tranh và kiểm soát độc quyền trong kinh doanh, tạo môi trường lành mạnh cho cạnh tranh là nhu cầu tất yếu và cấp bách cho quá trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường ở Việt Nam.

Hiện nay, trong những lĩnh vực được coi là độc quyền nhà nước, doanh nghiệp ngoài quốc doanh vẫn có khả năng gia nhập. Ví dụ như trong sản xuất điện, có Nhà máy điện Hiệp Phước (100% vốn Đài Loan), Chính phủ vừa phê duyệt một dự án nhà máy điện BOT (Phú Mỹ 3) và đang tiến hành đàm phán một dự án BOT nữa (Phú Mỹ 2-2). Trong lĩnh vực bưu chính viễn thông đã có một số doanh nghiệp khác tham gia cạnh tranh trên thị trường điện thoại như Công ty Điện tử Viễn thông quân đội... Tuy nhiên, Ban soạn thảo cho rằng kiểm soát độc quyền không có nghĩa là xoá bỏ độc quyền và trong Dự thảo Luật Cạnh tranh đã thừa nhận độc quyền Nhà nước. Tuy nhiên, doanh nghiệp được Nhà nước giao cho độc quyền phải có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn rõ ràng; nếu vượt quá quyền hạn đó sẽ bị xử lý theo luật định.

Kiểm soát độc quyền phải đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính

Ông Phan Ngọc Thắng đưa ra ý kiến: Trong dự thảo đã chỉ ra các trường hợp ngoại lệ không liên quan đến những hành vi bị cấm thì doanh nghiệp đương nhiên được làm mà không cần bất cứ một giải trình nào. Thế nhưng lại có những quy định về việc lập giải trình cho các trường hợp ngoại lệ. Điều này là bất hợp lý.

Thêm nữa, theo ông John Bently, chuyên gia Chương trình Phát triển LHQ (UNDP), thì Việt Nam đang hướng tới cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục, nhưng trong hồ sơ đăng ký giải trình về trường hợp ngoại lệ lại phải có quá nhiều thủ tục rắc rối. Như vậy liệu có quá phiền hà cho doanh nghiệp?

Thanh Huyền

Việt Báo
contentlength: 7127
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Xe máy tự ngã và phản ứng của người điều tiết giao thông gây tranh cãi
00:00 / --:--

TIN An Ninh - Pháp Luật NỔI BẬT

Vụ Nguyễn Khắc Thủy tuổi dâm ô trẻ em: Cần bãi bỏ những tình tiết giảm nhẹ vô lý

Diễn biến mới vụ Nguyễn Khắc Thủy dâm ô trẻ em được hưởng án treo, TAND cấp cao tại TP.HCM đã ký quyết định kháng nghị giám đốc thẩm đối với bản án hình sự phúc thẩm dành cho bị cáo này, đề nghị đình chỉ chủ tọa phiên tòa và yêu cầu các thẩm phán giải trình.

VẤN ĐỀ AN NINH - PHáP LUậT NÓNG NHẤT

Be gai 6 tuoi nghi bi ban cua bo xam hai

Bé gái 6 tuổi nghi bị bạn của bố xâm hại

Anh Trung cho biết, đến chiều 20/6, con gái anh kêu đau bụng. Sau đó 2 ngày, cháu bé tiếp tục đau bụng thì anh gặng hỏi cháu nói bị..

Pha duong day danh bac khung cua nguoi Trung Quoc tai Hai Phong

Phá đường dây đánh bạc "khủng" của người Trung Quốc tại Hải Phòng

Vừa qua, bộ Công an đã phối hợp với Công an TP.Hải Phòng tổ chức đột kích, triệt phá đường dây đánh bạc quốc tế tại khu đô thị Our..

Dai gia dieu cay Le Thanh Than bi khoi to

"Đại gia điếu cày" Lê Thanh Thản bị khởi tố

Chủ tịch Tập đoàn Mường Thanh Lê Thanh Thản bị khởi tố về tội "Lừa dối khách hàng" quy định tại điều 198 Bộ Luật Hình sự 2015

Nu DJ 19 tuoi bi ban trai sat hai trong phong tro o Ha Noi

Nữ DJ 19 tuổi bị bạn trai sát hại trong phòng trọ ở Hà Nội

Trước khi quen và có tình cảm với chị Tr., Cường mới đi tù về vì tội đánh bạc và không có công ăn việc làm ổn định.